InfoNu.nl > Nieuws uitgelicht… > Zakelijk > Overname Essent door RWE

Overname Essent door RWE

Overname Essent door RWE Energiebedrijf Essent komt waarschijnlijk in handen van het Duitse RWE. De miljardendeal bij verkoop van Essent doet de aandeelhouders watertanden. Maar overname door RWE betekent dat Essent in handen valt van een concern dat weinig opheeft met duurzaamheid.

Aftrap voor miljardendeal

Energiebedrijf Essent stuurt aan op een huwelijk met het Duitse RWE. De aandeelhouders (zes provincies en 140 gemeenten) zijn opgetogen over de voorgenomen overname. Men houdt er een miljardenopbrengst van bijna 10 miljard euro aan over. Dat is een berg geld waar je veel goeie dingen mee kan doen. De aandeelhouders hebben al eerder aangegeven hun belang in het commerciële deel van Essent (de productie van gas en stroom en levering daarvan aan consumenten) graag te willen verkopen. De netwerken (hoogspannings- en gasleidingen) blijven wél publiek bezit.

Overheid als bewaker van energievoorziening

Keerzijde van de medaille is dat door de verkoop van de aandelen de overheden hun volledige zeggenschap over Essent, en dus over de energieleverantie, kwijtraken. Als men bedenkt dat energie een eerste levensbehoefte is, kan men zich afvragen of het verstandig is om die basisbehoefte in handen van commerciële bedrijven te leggen. Velen zijn van mening dat een overheid beschikbaarheid, kwaliteit en duurzaamheid van een kostbaar goed als energie dient te bewaken. De aangekondigde overname van energiebedrijf Essent door het veel grotere Duitse RWE roept dan ook veel politieke en economische vragen op. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een meerderheid in de Tweede Kamer weinig voelt voor verkoop van Essent.

Liberalisering energiemarkt

Midden jaren negentig werd door Brussel besloten dat de energiemarkt vrijgegeven moest worden. Door de concurrentiewerking zouden gas en stroom voor u en mij dan goedkoper moeten worden. Ook zou dat meer duidelijkheid geven over de kosten. Wie thans zijn energienota bekijkt, moet constateren dat daar niet veel van terecht gekomen is. De prijzen per kilowattuur en per kubieke meter zijn alleen maar gestegen en van duidelijke nota’s is evenmin sprake. In plaats van meer concurrentie is er alleen maar schaalvergroting opgetreden: Essent, Nuon en Eneco beheersen de markt.

Splitsingswet: netwerk scheiden van productie en levering

Maar als men in weerwil van bovenstaande bezwaren tóch een geliberaliseerde energiemarkt wenselijk acht, vereist dat volgens Brussel de vrije toegang van concurrerende aanbieders tot de energienetwerken. Als sluitstuk van de liberalisering is daarom in 2006 na jaren debatteren in ons land de Splitsingswet goedgekeurd. Kern van de wet is dat de publieke energiebedrijven opgesplitst worden in een productie- en leveringsbedrijf dat geprivatiseerd mag worden, en een publiek netwerkbedrijf dat in handen van de staat moet blijven. Met de voorbereiding van bedoelde splitsing moest vanaf 1 juli 2008 worden begonnen en uiterlijk 1 januari 2011 moet ze zijn afgerond.

Uitverkoop Nederlandse energiebedrijven

De Nederlandse overheid heeft dus een splitsing geforceerd waarbij de netwerkbedrijven in overheidshanden blijven en de productiebedrijven commercieel moeten opereren. Formeel gezien voldoet ons land daarmee aan de Europese richtlijn en wordt met de splitsing van haar energienetten als koploper beschouwd. In diverse andere EU lidstaten is dat nog steeds niet gebeurd. Het Franse EDF en de Duitse energiereuzen EON en RWE hoeven niet te splitsen. De betrokken regeringen voelen daar niets voor want splitsing verzwakt de bedrijven, die daardoor een prooi worden voor buitenlandse overnames. Voor menigeen woog het zwaar dat Nederland als enige land in Europa de energieconcerns heeft gedwongen tot splitsing, wat hen in een nadelige concurrentiepositie heeft gebracht. Men vreest als gevolg daarvan een uitverkoop van onze energiebedrijven. De Nederlandse energiebedrijven zijn immers te klein om zelfstandig te kunnen voortbestaan.

Politieke weerstand tegen overnameplannen

Stonden publieke energieleveranciers als Essent en Nuon voorheen onder democratische controle van provincie en gemeenten, na inwerkingtreding van de Splitsingswet is er veel veranderd. De aandeelhouders kunnen thans het commerciële deel daarvan verkopen, maar vanuit politieke hoek is daartegen veel weerstand.

PvdA, SP, Groen Links, D66 en PVV zien de voorgenomen overname van energiebedrijf Essent door de Duitse energiegigant RWE om verschillende redenen niet zitten. Omwille van een schone en betaalbare energievoorziening acht men het wenselijk dat de overheid (provincies en gemeenten) zeggenschap blijft houden en dat er slechts een minderheidsaandeel wordt verkocht. De voorgenomen verkoop aan een partij als RWE zal een belangrijk goed als de publieke energievoorziening nog verder uitleveren aan de vrije markt. De overheid heeft dan absoluut geen zeggenschap meer over productie en levering van energie, een eerste levensbehoefte van burgers. Extra wrang was het trouwens dat het nieuws over de voorgenomen overname bekend werd terwijl Rusland de gaskranen dichtdraaide, waardoor diverse Europese landen hartje winter van gas verstoken bleven. Dat maakt nog eens pijnlijk duidelijk wat er kan gebeuren door privatisering van nutsbedrijven.

Duurzame energie in het gedrang bij RWE

Iedereen is het erover eens dat er een dringende noodzaak bestaat om onze energievoorziening ook op de lange termijn veilig te stellen. Fossiele energievoorraden raken immers op. Er is geen sector die meer gebaat is bij een duurzame oplossing dan de energiesector. En duurzaamheid, zo leert de ervaring, kan je niet aan de markt overlaten. Het maken van korte-termijn-winst heeft daar in de regel voorrang boven de zorg voor een duurzame leefomgeving.

Het is een feit dat Nederland in Europa nu al achterop loopt wat duurzame energie betreft, en er is dus alles gelegen aan een snelle omschakeling naar een duurzame energievoorziening. Maar overname door RWE betekent dat Essent in handen valt van een concern dat juist weinig opheeft met duurzaamheid. Het bedrijf staat als tweede Duitse energieleverancier bekend als grootste vervuiler van Europa. Wie RWE zegt, zegt bruinkool, kolen en kernenergie. Meer dan zestig procent van de energie die RWE in Duitsland opwekt, is afkomstig uit fossiele brandstoffen, terwijl kernenergie een vierde van de energieproductie uitmaakt. Uit alternatieve energiebronnen zoals waterkrachtcentrales wordt slechts 10 procent gewonnen. Het scoort daarmee slechter dan alle andere Duitse energiebedrijven en het binnenhalen van Essent met zijn windmolenparken moet volgens sommigen dan ook worden gezien als RWE’s groene investering.

Kerncentrale Borssele mogelijk belemmering

Economische Zaken zou trouwens ook om andere redenen tegen de overname moeten zijn. Eerder heeft minister Van der Hoeven het standpunt ingenomen dat de kerncentrale van Borssele niet in buitenlandse handen mag komen. Essent is voor 50% eigenaar van deze centrale.
Bovendien is bij de privatisering van de Nederlandse energiemarkt afgesproken dat buitenlandse partijen niet op de Nederlandse markt mogen opereren wanneer zij niet ook netjes zijn opgesplitst in een netwerk- en distributiebedrijf.

Herbezinning energievoorziening

Overigens rechtvaardigen talloze ontwikkelingen in de afgelopen jaren de vraag of wellicht een herbezinning op zijn plaats is over zaken als energielevering en de kwetsbaarheid van een samenleving als vitale voorzieningen uitvallen. De eindigheid van fossiele brandstoffen, de enorme vraag van opkomende economische supermachten als China en India, het heeft allemaal geleid tot exhorbitant stijgende energieprijzen en een wedloop tussen staten om de eigen energievoorziening veilig te stellen. De recente Russische blokkade van de gastoevoer naar Europa, de inspanningen van landen als Frankrijk en Spanje om te voorkomen dat hun eigen energiereuzen worden overgenomen, het zijn allemaal illustraties van het feit dat de energievoorziening een van de meest nijpende vraagstukken van de toekomst wordt.

In dit verband rijst ook de vraag of onze splitsingswet wel een gelukkige keus was. Was het niet beter geweest om de kaarten nog maar even tegen de borst te houden? Of moet men doorgaan met het slechten van de beschermwallen rond onze energiebedrijven zodat deze kunnen worden opgeslokt door buitenlandse giganten. Je kunt je afvragen waarom andere landen zoveel voorzichtiger zijn met het openstellen van hun energiesector voor buitenlandse partijen.
© 2009 - 2017 Serkozy, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe zit de energiemarkt in elkaar?Hoe zit de energiemarkt in elkaar?Sinds de liberalisering van de energiemarkt, heerst er veel onduidelijkheid over hoe deze markt nu in elkaar zit. Mensen…
Schaatsen: Essent ISU World Cup Heerenveen (2-4 maart 2012)Van 2 tot en met 4 maart 2012 vindt in Thialf Heerenveen de zesde World Cup van het schaatsseizoen 2011 - 2012 plaats. E…
Energieprijzen vergelijken levert veel geld opEnergieprijzen vergelijken levert veel geld opEen gemiddeld huishouden (2,2 personen) verbruikt ongeveer 3500 KwH (kilowattuur) aan elektriciteit en 1.600 m3 aan gas.…
Fortis: aankoop ABN Amro tot nationalisatie door overheidFortis: aankoop ABN Amro tot nationalisatie door overheidFortis ontstond in 1990 na het samengaan van de Nederlandse verzekeringsmaatschappij AMEV, de Nederlandse bank VSB en de…
De macht van aandeelhoudersWat eeuwenlang onveranderd leek, is in een paar jaar tijd totaal veranderd. Het gaat om de invloed van de aandeelhouder…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Overname Essent door RWE"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Serkozy
Laatste update: 20-06-2011
Rubriek: Nieuws uitgelicht…
Subrubriek: Zakelijk
Bronnen en referenties: 1
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!