InfoNu.nl > Nieuws uitgelicht… > Mens en samenleving > Ergste droogte Noord-Oost-Afrika 60 jaar - hongersnood 2011

Ergste droogte Noord-Oost-Afrika 60 jaar - hongersnood 2011

Ergste droogte Noord-Oost-Afrika 60 jaar - hongersnood 2011 Van een hongersnood zoals in de jaren '80 is in Oost-Afrika nog geen sprake. Het heeft nog lang niet de proporties bereikt als de hongersnood in Ethiopië in het jaar 1984. Mensen sterven nu nog niet op grote schaal. Maar juist daarom is snel extra voedselhulp nodig, zeggen de hulporganisaties, om die sterfte te voorkomen. Dat de VN nu de noodklok heeft geluid, komt omdat sinds 1984 is geïnvesteerd in een waarschuwingssysteem. Het is duidelijk dat er een hongersnood aan komt.

Ergste droogte in 60 jaar in de hoorn van Afrika

De Hoorn van Afrika wordt getroffen door de meest ernstigste droogte in zestig jaar tijd. In het gebied heeft het al twee jaar vrijwel niet geregend. Meer dan 10 miljoen mensen in Kenia, Ethiopië, Somalië, Djibouti en Oeganda, hebben humanitaire hulp nodig en dat cijfer stijgt iedere dag. De humanitaire nood is groot. De droogte heeft geleid tot een explosieve stijging van de voedselprijzen. Hierdoor kunnen grote delen van de bevolking niet meer aan voedsel komen en zijn ondervoed geraakt. De hoorn van Afrika kampt met één van de ergste voedseltekorten sinds vele decennia.

Gebrek aan urgentie

Van een hongersnood zoals in de jaren '80 is in Oost-Afrika op dit moment geen sprake. Het grote sterven is nog niet begonnen. Maar juist daarom is snel extra voedselhulp nodig om die sterfte te voorkomen, zo zeggen hulporganisaties. Sinds de forse hongersnood in 1984 is er geïnvesteerd in een waarschuwingssysteem met regenmeters, satellieten en door de voedselprijzen in de gaten te houden. In tegenstelling tot de jaren '80, kan nu in een vroegtijdig stadium worden opgemerkt dat er droogte en dus een hongersnood aan komt. De keerzijde van deze vroegtijdige signalering is dat de ernst van de situatie niet goed doordringt tot het rijke Westen, waar het merendeel van het hulpgeld vandaan moet komen. Als gevolg van dit gebrek aan urgentie, rampenmoeheid en een gebrek aan vreselijke beelden van uitgemergelde kinderen, voelt het grote publiek nauwelijks de noodzaak om de portemonnee te trekken. Ook ontbreekt daardoor de druk op de publieke opinie op regeringen om noodhulp te verlenen.

Zonder beeldmateriaal van stervende kinderen...
"Maar zonder stervende kinderen op televisie is daar amper geld voor te vinden. De Verenigde Naties, die de hongersnood begin dit jaar preventief wilden bestrijden, kregen voor Djibouti slechts 30 procent van het nodige budget bijeen, voor Somalië 50 procent en voor Kenia 54 procent. Met de financiële crisis weigerden veel landen hun portemonnee te trekken."¹

La Niña

Droogte met een daaruit voortvloeiende hongersnood is een ‘langzame ramp'. De regio Ethiopië, Kenia, Somalië heeft in het najaar van 2010 een slecht regenseizoen gehad. Het regenseizoen van het voorjaar 2011 heeft het niet goed kunnen maken. Dit hangt samen met het mondiale weerverschijnsel La Niña, dat eens in de zoveel jaar een droogte als deze veroorzaakt. Deze keer is de droogte echter zeer extreem. Het is de ergste droogte van de afgelopen 60 jaar. Verwacht wordt dat er grootschalige en langdurige hulp nodig is.

Achterstelling van rondtrekkende veehouders

De aanhoudende droogte in de hoorn van Afrika is een belangrijke oorzaak van deze crisis, maar niet de enige. In De Gelderlander van 22 juli 2011 noemen Inge Barmentlo en Ton Haverkort - beide werkzaam voor ontwikkelingsorganisatie Cordaid - de systematische achterstelling in het politieke beleid van rondtrekkende veehouders, een belangrijke oorzaak dat nu vele miljoenen mensen in Djibouti, Ethiopië, Kenia, Somalië en Oeganda voedselonzeker zijn. De rondtrekkende veehouders hebben strategieën ontwikkeld die van generatie op generatie overgaan om door droge periodes heen te komen. Doordat overheden grote stukken (graas)land aan investeerders in lange-termijn concessies weggeven, kunnen naar schatting 20 miljoen nomadische veehouders in oostelijk Afrika steeds moeilijker de oude trekroutes volgen.

Het verscheurde Somalië

De machtstrijd in Somalië, is een andere belangrijke factor die bijdraagt aan de huidige crisis. Fundamentalistische moslims hebben grote delen van Somalië in handen. De rebellen bestaan voornamelijk uit clangebaseerde groepen en milities, meest prominent al-Shabaab ('Jeugd') milities, die zijn voortgekomen uit de voormalige Unie van Islamitische Rechtbanken (ICU).
De anarchie in het verscheurde Somalië heeft de gevolgen van de hongersnood versterkt. Daar komt bij dat de moslimfundamentalisten zo'n twee jaren geleden vrijwel alle westerse 'goddeloze' hulporganisaties in het land heeft verboden en dat wreekt zich nu. Kenia en Oeganda zijn veel beter voorbereid op periodes van droogte. Somalië echter niet. Grofweg een derde deel van de Somaliërs heeft voedselhulp nodig. De moslimstrijders staan deze voedselhulp nu tijdelijk toe. Dat geeft al aan hoe erg de situatie is. Toch zijn al enorm veel Somaliërs de grens overgestoken naar de overvolle kampen in Kenia en Ethiopië. Nu is al ongeveer 25 procent van de mensen ondervoed. Van de kinderen die in de vluchtelingenkampen aankomen is zelfs al 25 tot 50 procent ondervoed.

Sam Makinda van Business Daily adresseert het probleem van de huidige anarchie in Somalië:

If the anarchy prevailing in Somalia was identified as major contributing factor, we would have to blame the United Nations, the African Union, the Arab League and the Islamic Conference Organisation, which have tolerated this condition for more than two decades.

It is true that for several years, the al-Shabaab terrorist group in Somalia has been hostile to Western relief agencies and might have hindered them from reaching the people who needed assistance, but this organisation has remained effective because the world has not given Somalia the attention it deserves.²


Humanitaire plicht de armen en hongerigen te helpen

Westerse donoren zijn niet erg toeschietelijk met noodhulp, vanwege de kans dat het in verkeerde handen terecht komt. Niet zo'n gekke gedachte, als men beseft dat de Al Shabaab-milities in plaats van de getroffen herders te helpen, hen beroofden van vaak hun laatste geld of voedsel. In Het Goede Leven van 22 juli - 5 augustus 2011, werpt Niek van de Molen de vraag op of we hulp moeten geven aan Somalië als de kans levensgroot is dat de krijgsheren ervan profiteren. Ja, vindt hij. Want de humanitaire plicht de armen en hongerigen te helpen, moet bovenaan staan. Anders worden onschuldige burgers, de grootste slachtoffers van deze aangekondigde ramp, nog zwaarder getroffen.

Een structurele aanpak van de problemen

Dagelijks melden zich ongeveer 1.600 mensen bij het vluchtelingenkamp Dabaab in Kenia. Het is het grootste vluchtelingenkamp ter wereld. Na een bezoek aan het kamp op 19 juli 2011, zei Staatssecretaris Ben Knapen van Ontwikkelingssamenwerking dat het bijna uit zijn voegen barst. De Nederlandse bewindsman was naar het toevluchtsoord voor met name Somalische vluchtelingen gekomen, om met eigen ogen de menselijke tragedie te aanschouwen. Het kamp is ingericht voor 100.000 mensen, maar inmiddels verblijven er al zo'n 400.000 mensen. Dit terwijl het hoogtepunt van de vluchtelingenstroom pas begin september wordt verwacht. De VN hebben de problemen tot de ergste humanitaire ramp ter wereld betiteld. Hulp is hard nodig. Niet alleen noodhulp, maar er zal ook aandacht moeten voor de structurele oorzaken van deze ramp.

Wat kunt u doen?
De deelnemers van de Samenwerkende Hulp Organisaties (SHO) hebben geld nodig om de gevolgen van de droogte zo goed mogelijk te bestrijden. Ze willen daarom bij publiek en media aandacht vragen voor deze rampzalige situatie. U kunt op verschillende manieren helpen. Natuurlijk is het belangrijkste uw donatie op Giro 555 of EO Metterdaad. Maar u kunt meer doen: u kunt zelf acties houden, posters en spandoeken ophangen, of verwijzen naar Giro 555 op uw site, facebook, twitter en e-mail. Ook kunt U via sociale netwerksites anderen oproepen om geld te geven of zelf een actie te starten.

Update november 2011
Met een mooie opbrengst van 25 miljoen euro heeft de SHO besloten het gezamenlijk werven voor de ramp in de Hoorn van Afrika te stoppen. Giro 555 sloot op 30 november 2011. De deelnemende organisaties in de Hoorn zijn hard bezig om zoveel mogelijk hulp te verlenen. Dat is hard nodig, want na de extreme droogte en de (op sommige plaatsen) extreme regenval zijn de mensen in het gebied er slecht aan toe. Hulp voor de Hoorn van Afrika blijft nodig. Donaties blijven welkom bij de afzonderlijke deelnemende organisaties.

Noten
  1. De Volkskrant, 14 juli 2011
  2. Sam Makinda: We must tackle hunger problem quickly, 22 juli 2011, http://www.businessdailyafrica.com

Lees verder

© 2011 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Opnieuw Hongersnood in AfrikaWerd in 2011 de Hoorn van Afrika ernstig getroffen door droogte en honger, het jaar 2012 lijkt niet veel beter te worden…
Gebrek geeft inzicht. Lucas 15:14Toen hij er alles doorgebracht had, kwam er een zware hongersnood over dat land, en hij begon gebrek te lijden. Lucas 15…
Band Aid 30 in 2014: Do They Know It's ChristmasBand Aid 30 in 2014: Do They Know It's ChristmasOp maandag 17 november 2014 gaat de singel `Do they know it’s Christmas` van de liefdadigheidsgroep Baind Aid 30 in prem…
Noachieden: De schande van de honger – Elie WieselHet is zomer 2011. De westerse wereld maakt zich druk om de financiële crisis die de wereld in zijn greep heeft. Velen z…
Band Aid: de geldinzamelingsacties van Bob GeldofBand Aid: de geldinzamelingsacties van Bob GeldofBand Aid is het muzikale liefdadigheidsproject van Bob Geldof dat in 1984 wordt opgezet om geld in te zamelen tegen de h…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Katja / Pixabay
  • De Gelderlander, 22 juli 2011
  • De Volkskrant, 14 juli 2011
  • Het Goede Leven, 22 juli 2011 - 5 augustus 2011
  • http://www.giro555.nl
  • Sam Makinda: We must tackle hunger problem quickly, 22 juli 2011, http://www.businessdailyafrica.com

Reageer op het artikel "Ergste droogte Noord-Oost-Afrika 60 jaar - hongersnood 2011"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 02-06-2015
Rubriek: Nieuws uitgelicht…
Subrubriek: Mens en samenleving
Bronnen en referenties: 6
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!