InfoNu.nl > Nieuws uitgelicht… > Mens en gezondheid > Asbest: asbestverwijdering in Nederland faalt

Asbest: asbestverwijdering in Nederland faalt

Jaarlijks sterven zo'n 700 Nederlanders aan de gevolgen van besmetting met asbest. In de meeste gebouwen in Nederland die vóór 1993 zijn gebouwd, komt asbest voor. De controle op asbestverwijdering faalt, stelt de Algemene Rekenkamer. Sloopbedrijven negeren de regels en de controle door de VROM-inspectie, de arbeidsinspectie en de provincies faalt ernstig. De gevolgen zijn onacceptabel, maar niemand lijkt hiervoor verantwoordelijk. Het aantal doden door asbestkanker neemt ondertussen verder toe.

Asbest

Het mineraal asbest bestaat uit microscopisch kleine vezels. Er zijn verschillende soorten onderverdeeld in serpentijnen en amfibolen. Serpentijnen hebben gekrulde vezels en de vezels van amfibolen hebben de vorm van staafjes. Amfibolen zijn gevaarlijker dan Serpentijnen. 15 jaar geleden is het gebruik van asbest verboden.

Serpentijnen

  • Chrysotiel [witte asbest]

Amfibolen

  • Amosiet [bruine asbest]
  • Crocidoliet [blauwe asbest]
  • Tremoliet [wit-achtige asbest]
  • Anthophylliet [grijze asbest]

Hechtgebonden asbest

Indien de asbestvezels gemengd zijn met een andere stof, zoals cement of lijm, spreekt men van hechtgebonden asbest. Het meest bekende voorbeeld van het gebruik zijn golfplaten en eternit wandplaten. Echter, vroeger maakte men ook bloembakken, rioolbuizen en gas- en waterleidingbuizen van hechtgebonden asbest. Als hechtgebonden asbest niet beschadigd is, levert het weinig gevaar op voor de gezondheid.

Losgebonden asbest

Indien asbestvezels niet in een ander materiaal zijn vastgezet, wordt gesproken van losgevonden asbest. De asbestvezels kunnen bij losgebonden asbest makkelijker vrij komen, waardoor losgebonden asbest áltijd afgedekt of verwijderd moet worden. Voorbeeld, toegepast in:
  • vinylzeil
  • brandwerende kleding
  • afdichtingskoord
  • isolatieplaten
  • spuitasbest

In de meeste gebouwen in Nederland die vóór 1993 zijn gebouwd, komt asbest voor.

Gezondheidsrisico's Asbest

Bij meervoudige blootstelling is asbest ontzettend gevaarlijk, ongeacht de soort asbest. Voorheen is niet zorgvuldig met asbestrisico's omgesprongen. In 2004 werd geschat dat de piek van het aantal doden per jaar in 2017 zou optreden met zo'n 500 per jaar. Nu in 2008 heeft het VROM echter moeten constateren, dat nu reeds 700 Nederlanders per jaar overlijden aan asbestkanker, de piek van 2017 in 2008 reeds overschrijdend. De hoogte van de werkelijke piek in 2017 is derhalve onduidelijk op dit moment. Indien het aantal dusdanig sterk blijft toenemen, zal de piek vele malen hoger liggen dan verwacht.

Naar huidige schatting van het VROM zullen tot 2028 in totaal zo'n 18.000 Nederlanders dodelijke asbestkanker krijgen. Dit is echter een schatting gebaseerd op onvolledige gegevens. Het werkelijke aantal slachtoffers kan vele malen hoger liggen. Bovendien is af te vragen, wat er na 2028 gebeuren gaat? Is men daadwerkelijk van mening dat men ná 2028 géén jaarlijkse doden door asbest meer zal constateren? Gezien de huidige wijze van controle en uitvoering, zal dat streven geen mogelijkheid blijken.

ziekten door asbest

  • Longkanker: Hoe langer men asbestvezels heeft ingeademd, hoe groter de kans is op longkanker. Vaak pas na tien jaar of langer wordt deze longkanker ontdekt.
  • Longvlies- en buikvlieskanker/mesothelioom: Deze vorm van kanker wordt altijd veroorzaakt door asbest. Mesothelioom wordt vaak pas 30 jaar (of langer) na blootstelling aan asbestvezels ontdekt.
  • Stoflongen/asbestose: De kans op asbestose wordt groter naarmate de concentratie asbestvezels hoger was en men er langer aan is blootgesteld.
  • Verscheidene andere asbestgerelateerde ziekten

Controle op asbestverwijdering faalt

Nieuwsbericht 27 maart 2008: "Sloopbedrijven negeren de regels rond de verwijdering van asbest en de toezichthouders schieten tekort, stelt de Algemene Rekenkamer. Het gaat onder meer om de VROM-Inspectie, de Arbeidsinspectie en de provincies. Ze stemmen het werk niet op elkaar af en ze lichten elkaar tevens niet in met betrekking tot zaken waar aandacht aan moet worden besteed. Daarnaast laten de gemeenten asbestverwijdering te veel links liggen, vindt de Rekenkamer.
Het advies van de Rekenkamer: De overheid zou ervoor moeten zorgen dat één organisatie de touwtjes in de handen heeft bij de verwijdering van asbest."

Over de verantwoordelijkheid wordt echter niet gesproken, maar dat zou wellicht een positief gevolg kunnen zijn van het in dienst nemen van één organisatie ten behoeve van de verwijdering van asbest. Indien één organisatie de touwtjes in handen heeft, is diezelfde organisatie in ieder geval als verantwoordelijk te bestempelen inzake de correcte en veilige verwijdering van asbest.

Opinie: Asbest in Nederland

Ik was niet op de hoogte van het feit, dat jaarlijks zo'n 700 Nederlanders dood gaan door asbest. Het bericht van de VROM-inspectie heeft me dan ook geraakt. Afgelopen week was een jongen van 26 jaar jong op televisie, omdat hij van mening is besmet te zijn geraakt door asbest op zijn basisschool en een schadevergoeding eist. Zijn verzoek om schadevergoeding is echter afgewezen.

Het kan tientallen jaren duren na de besmetting met asbest, voor een ziekte zich manifesteert. Het is derhalve praktisch onmogelijk bewijs te leveren voor de feitelijke besmetting. Op deze wijze gaan verantwoordelijken áltijd vrij uit. Het meest ernstige gevolg van een gebrek aan verantwoordelijkheid, is het feit dat niemand asbestverwijderen als prioriteit ziet. Geen verantwoordelijkheid, geen interesse. Geen maatregelen, geen interesse. Het is echter onacceptabel dat jaarlijks honderden Nederlanders doodgaan aan asbest. De komende 20 jaar zullen nog tienduizenden dood gaan aan asbest in Nederland. Zeker als men nu -na jaren wetenschap van de schade- nog altijd geen structurele oplossing wil bewerkstelligen.

Zonder verantwoordelijkheid, geen afdoende beleid. Dit is onacceptabel anno 2008 in een ver-ontwikkeld land als Nederand. De jongen die nu 26 jaar oud is en lijdt aan asbestkanker is van mening te zijn besmet op zijn basisschool. Op de betreffende basisschool zijn inderdaad aanzienlijke hoeveelheden asbest aangetroffen. Nu 26 jaar later, is men de asbest aan het verwijderen. 20 jaar lang hebben daar kindertjes op school gezeten. De afgelopen 20 jaar lang zijn die kinderen blootgesteld aan asbest. De komende 20 tot 30 jaren zullen er dus nog vele asbestkankerpatienten bijkomen, die op zeer jonge leeftijd met de dood worden geconfronteerd. Met dank aan de leuke basisschool.

Toch wordt niemand verantwoordelijk gehouden, ondanks het feit dat men op zn minst nalatigheid kan worden verweten. Ook al is er asbest gevonden, ook al is medisch bewezen dat het asbestkanker betreft, u kunt niet bewijzen dat u daadwerkelijk de besmetting met asbest hebt opgelopen op die betreffende locatie, de basisschool. Het is en blijft dus op deze wijze altijd onmogelijk om verantwoordelijkheid te eisen en derhalve ook een echte schadevergoeding te eisen.

Die jongen heeft niet kunnen studeren, heeft geen carriere kunnen maken, heeft geen toekomst en durft niet verder vooruit te kijken dan 3 weken in de toekomst. En met hem, zullen nog velen volgen, aangezien vele basis- en overige scholen, onvoldoende zijn gecontroleerd op asbest en er geen prioriteit lijkt te worden gesteld bij de bescherming van de volksgezondheid.

In de meeste gebouwen in Nederland die vóór 1993 zijn gebouwd, komt asbest voor; Asbest is nog altijd géén prioreit.

Gelukkig let minister Klink van Volksgezondheid wél extreem goed op de e-sigaret. Dat lijkt een echte prioriteit te zijn in de optiek van de overheid als het gaat om de Volksgezondheid.

Slachtoffers Mesothelioom: schadevergoeding door TNS-regeling

Slachtoffers van mesothelioom (de ziekte veroorzaakt door blootstelling aan asbest), kunnen vanaf 1 december 2007 aanspraak maken op een financiële tegemoetkoming. Dan treedt de Regeling tegemoetkoming niet-loondienstgerelateerde slachtoffers van mesothelioom (afgekort TNS-regeling) in werking.

De voorwaarde:
  • De mesothelioom mag niet via het werk in loondienst zijn opgelopen, aangezien de werkgever dan verantwoordelijk is. Het is een begin als het gaat om het tegemoet komen van slachtoffers. Echter, het traject inzake bewijslast en het achterhalen waar en wanneer de besmetting met asbest is opgelopen, blijft een moeilijk en discutabel punt. Indien een slachtoffer niet over de juiste gegevens en wetenschap beschikt, kan het lastig blijven een vergoeding te eisen.
  • Iemand moet minimaal tien jaar aaneengesloten in Nederland hebben gewoond in de periode dat de asbestbesmetting ook daadwerkelijk de oorzaak kan zijn van de ziekte op het moment van constatering (dat wil zeggen 10 tot 60 jaar hieraan voorafgaand).
  • Ook mag er geen sprake zijn van schadevergoeding of tegemoetkoming door een aansprakelijke partij of op grond van een regeling voor asbestslachtoffers in het buitenland.

Er is getracht een regeling op te stellen, voor de slachtoffers van asbest in Nederland. De TNS-regeling sluit aan op de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS-regeling). De TAS-regeling is voor slachtoffers bij wie de asbest­blootstelling is terug te voeren op een loondienstverband. Met de TNS-regeling kunnen ook slachtoffers die in hun werk als zelfstandige, via het milieu of via producten, aan asbest zijn blootgesteld een financiële tegemoetkoming krijgen.

De tegemoetkoming in de geleden immateriële schade bedraagt 16.655 euro. Dit bedrag wordt in aansluiting op de TAS-regeling geïndexeerd. De tegemoetkoming moet in principe door de slachtoffers zelf worden aangevraagd. Er is tevens een overgangsperiode waarin nabestaanden een aanvraag kunnen indienen.
De tegemoetkoming moet volgens VROM worden gezien als een uiting van maatschappelijke betrokkenheid bij het leed van deze personen en is géén vervanging voor schadevergoeding door de partij die de ziekte heeft veroorzaakt. Waar mogelijk zal de verstrekte tegemoetkoming worden verhaald op aansprakelijk te stellen partijen. De schatting van VROM laat zien dat zon 100 tot maximaal 120 mensen per jaar in aanmerking zullen komen voor een tegemoetkoming op grond van deze regeling. Daarvoor wordt jaarlijks 2 miljoen euro op de VROM-begroting gereserveerd.

Slachtoffers kunnen zich aanmelden bij het Instituut Asbestslachtoffers (IAS), dat vervolgens een advies uitbrengt aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB beslist uiteindelijk op de aanvragen voor de TNS-regeling.

Minister Donner: verscherp de regels

Minister Donner van Sociale Zaken zal met ingang van 1 juni 2008 de regels verscherpen voor het werken met asbest. Bedrijven die asbest verwijderen, zouden eerder hun certificaat kwijt kunnen raken als zij zich niet aan de regels houden.

9 jaar geleden bracht het TNO een advies uit om de risicovolle gebouwen -gebouwd vóór 1993- te inventariseren inzake asbest. De 12.500 schoolgebouwen waarvan wordt verwacht dat het risicovolle gebouwen betreft, werden als prioriteit gesteld in het advies. Nu negen jaar later is nog niet de helft van de gebouwen daadwerkelijk gecontroleerd.
Minister Donner zou derhalve méér moeten doen, dan de regels verscherpen inzake het werken met asbest.

Minister Donner dient onmiddelijk opdracht te geven om álle schoolgebouwen binnen de kortst mogelijke periode te controleren en te inventariseren inzake asbest, zodat de volksgezondheid van met name de kinderen van Nederland maximaal te beschermen. Minister Klink, wat vindt u hier van?
© 2008 - 2017 Alex, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Asbest verwijderen: gecertificeerde bedrijvenWanneer er asbest wordt aangetroffen mag dit niet op eigen houtje worden verwijderd. Het kan verplicht zijn om een asbes…
Wat kost asbest verwijderen?In het verleden werd asbest gebruikt in de bouw vanwege bepaalde kwaliteiten van het product. Later is ontdekt dat het m…
Alles over asbest verwijderen saneren en afvoerenAlles over asbest verwijderen saneren en afvoerenAsbest is een zeer schadelijke stof. Wanneer de vezels van het bewerkte materiaal loslaten kan het ziekten als longkanke…
Asbestose informatieAsbestose informatieAsbestose wordt veroorzaakt door het inademen van asbeststof. De stofdeeltjes wordt door witte bloedcellen ´opgegeten’,…
SchadevergoedingSchadevergoedingOngevallen en letsel behoren tot de dagelijkse praktijk van het leven. Slachtoffers van een dergelijke letselschade zaak…

Reageer op het artikel "Asbest: asbestverwijdering in Nederland faalt"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Heniek Heijlen, 09-03-2009 08:38 #1
Prima artikel, de overheid kan meer doen en wel het volgende:

Momenteel worden alleen de SC 530 (certificaat voor asbestverwijdering) gecertificeerde bedrijven met grote regelmaat gecontroleerd. Echter de sloop wordt niet of nauwelijks gecontroleerd omdat de BRL-SVMS-007 geen wettelijk verplicht certificaat is. Loonwerkers en niet gecertificeerde sloopbedrijven hebben vrij spel, en dit leidt aantoonbaar met enige regelmaat tot gevaarlijke situaties. Tot slot slaat minister Donner een hele belangrijke groep over en dat zijn de persoonscertificaten DAV en DTA/A, indien deze mensen aantoonbaar onveilig met asbest omgaan zouden deze personen uit de branche moeten worden geweerd door hun persoonscertificaat in te trekken, dat heeft tot op heden nog steeds niet plaatsgevonden.

Met vriendelijke groet,

Heniek Heijlen

Infoteur: Alex
Laatste update: 08-03-2010
Rubriek: Nieuws uitgelicht…
Subrubriek: Mens en gezondheid
Reacties: 1
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!