InfoNu.nl > Nieuws uitgelicht… > Mens en gezondheid > Artsenvereniging KNMG tegen bodyscan

Artsenvereniging KNMG tegen bodyscan

Artsenvereniging KNMG tegen bodyscan Omdat mensen steeds vaker een bodyscan laten maken en de minister van Volksgezondheid de bodyscan vrij wil geven heeft de artsenvereniging KNMG een folder gepubliceerd met daarin de voors en tegens van de bodyscan. Bovendien lopen patiënten het risico om nutteloze vervolgbehandelingen te krijgen die de samenleving onnodig veel geld kosten. Preventie en screening zijn methodes die worden ingezet om ziektes te voorkomen of vroegtijdig op te sporen.

Artsenvereniging KNMG en de bodyscan

De uitslag van de bodyscan zorgt er steeds vaker voor dat artsen ongeruste patiënten op hun spreekuur krijgen. Soms is de uitslag niet erg duidelijk waardoor patiënten bang worden en een afspraak maken om zich verder te laten onderzoeken. De artsenorganisatie KNMG heeft daarom een folder uitgebracht om mensen te informeren over de voordelen van een bodyscan, maar wijst mensen tevens op de risico’s. Er kleven risico´s aan preventieve medische onderzoeken, want de patiënt loopt de kans een overbodige vervolgbehandeling te krijgen die de gemeenschap bovendien handenvol geld kost.

Preventieve scans zonder enige aanleiding zijn in Nederland verboden en daarom gaan veel Nederlanders naar Duitsland of België om daar een bodyscan te laten maken. In het buitenland kunnen mensen zich compleet laten doorlichten in privé-klinieken. Nederlanders die bang zijn om een ziekte onder de leden te hebben, maar die (nog) niet ziek zijn, die voor iedere klacht een verklaring zoeken en bovendien een behandeling willen. Hierbij groeit de kloof tussen disease (de aantoonbare kwaal) en de illness en sickness (het ziektegevoel en hoe men met de ziekte omgaat). We hebben het dan over meer dan 50.000 Nederlanders.

Bron: Rijksoverheid.nl / Wikimedia CommonsBron: Rijksoverheid.nl / Wikimedia Commons

Waarom is een bodyscan verboden?

In Nederland hebben we te maken met de Wet op het Bevolkingsonderzoek. Volgens deze wet mogen gezonde mensen niet worden getest en krijgt niemand een afspraak met een medisch specialist zonder eerst een verwijsbriefje te hebben gehaald bij de eigen huisarts.

Minister Schippers wil het laten maken van scans toestaan, iedereen moet een bodyscan immers zelf betalen, maar zowel de artsen als de Gezondheidsraad zijn daar fel op tegen. De reden is dat het effect van bodyscans niet is bewezen en de zorgkosten flink omhoog zullen gaan.

Preventie en screening

Preventie is het actief voorkomen van ziekte, bij screening wordt er een scheiding gemaakt tussen groepen met een kleinere of grotere kans op een bepaalde ziekte. Een voorbeeld hiervan is het hielprikje of het onderzoek naar borstkanker.

Screening heeft ethische aspecten (wilt u nu al weten dat u later een ziekte kunt krijgen) en praktische bezwaren, want screening geeft alleen een risico aan, maar soms worden er conclusies aan verbonden die ingrijpende gevolgen voor de toekomst hebben.

Bij preventie kunnen we drie vormen onderscheiden

  • Primaire preventie; hou mensen gezond door gezondheidsvoorlichting en -opvoeding, vaccinaties enzovoort.
  • Secundaire preventie; het opsporen van ziektes in een vroeg stadium zoals het onderzoek naar borstkanker of baarmoederhalskanker.
  • Tertiaire preventie; voorkomen dat een ziekte terugkomt of chronisch wordt zoals fysiotherapie bij reuma of het regelmatig laten pedicuren bij diabetespatiënten.

Bij screening worden de criteria van Wilson en Jungner gehanteerd

  • Het gaat om een echt probleem
  • Er moet een goede behandeling beschikbaar zijn
  • De aanwezigheid van faciliteiten voor verdere diagnose en behandeling
  • Er moeten herkenbare symptomen zijn
  • De test moet valide zijn
  • De test moet acceptabel zijn
  • Het is bekend hoe het probleem zich gaat ontwikkelen
  • Het is duidelijk wie de patiënt is
  • Een gunstige kosten-batenanalyse; daarbij hoort ook kwaliteit van leven
  • Vroeg behandelen moet het verloop en de prognose gunstig beïnvloeden

Valide waarnemingen

Valide waarnemingen vertonen weinig systematische fouten, maar geen enkele test is 100% nauwkeurig. Validiteit heeft twee kanten:
  • een fout-positieve uitslag: bij deze uitslag heeft men het probleem, maar bij verder onderzoek is er niets aan de hand;
  • een fout-negatieve uitslag: de uitslag wijst uit dat men het probleem niet heeft, terwijl dat wel zo is.

Sensitiviteit en specificiteit

Bij de uitslag worden twee begrippen gebruikt, sensitiviteit en specificiteit. Bij een hoge sensitiviteit is de kans groot dat men mensen op het spoor komt die het probleem echt hebben en zijn er weinig fout-positieve uitslagen. Een hoge specificiteit wil zeggen dat de kans dat iemand met een negatieve uitslag de ziekte toch heeft erg klein is en zijn er weinig fout-negatieve uitslagen. Artsen kiezen daarom liever voor een hoge specificiteit uit angst voor klachten van patiënten die ten onrechte een goed bericht kregen. Om deze reden komen fout-positieve uitslagen relatief vaker voor, maar het kan heel wat narigheid veroorzaken en het leven van een patiënt totaal op zijn kop zetten.

"Baat het niet schaadt het niet" is het motto, maar wat de bodyscan betreft lijkt het zaak om daar terughoudend mee om te gaan. Niet in de laatste plaats omdat vervolgonderzoeken vanuit de basisverzekering worden betaald. Door u en door mij dus.
© 2015 - 2017 Molleke, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Voorste kruisband- (VKB) en meniscustestenBinnen de gezondheidszorg in het algemeen en de fysiotherapie zijn testen en meetinstrumenten erg belangrijk. Binnen de…
Impingement, epidemiologie, diagnose en testenSchouderklachten komen veel voor in de praktijk. Jaarlijks heeft ruim 30% van de Nederlandse bevolking last van schouder…
Inversietrauma, epidemiologie, diagnose en testen600.000 mensen per jaar lopen door sporten een enkelblessure op. 17% van alle sportblessures is een enkelblessure. Ruim…
Bodyscan: preventief medisch onderzoekBodyscan: preventief medisch onderzoekMeestal wordt een ziekte pas ontdekt als men klachten krijgt. Ver daarvoor is de ziekte echter vaak al aanwezig in het l…
Bodyscan op Schiphol, gevaarlijk?Bodyscan op Schiphol, gevaarlijk?De bodyscan wordt ook wel eens de naaktscan genoemd oftewel een securityscan. De bodyscan is niet hetzelfde als de Secur…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Artsenvereniging KNMG tegen bodyscan"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Molleke
Laatste update: 22-04-2017
Rubriek: Nieuws uitgelicht…
Subrubriek: Mens en gezondheid
Bronnen en referenties: 5
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!