InfoNu.nl > Nieuws uitgelicht… > Financieel > Is het ontvangen van alléén AOW wel of geen armoede?
nieuws uitgelicht

Is het ontvangen van alléén AOW wel of geen armoede?

Is het ontvangen van alléén AOW wel of geen armoede? Er zijn in Nederland ouderen die alléén AOW ontvangen en geen pensioen. Hun aantal zal gaan verminderen omdat méér mensen die 65 jaar en ouder zijn een pensioen hebben opgebouwd. Volgens het Centraal Cultureel planbureau beschermt de AOW voldoende tegen armoede. Zij publiceerden op 19 november 2012 een rapport waarin werd gesteld dat 2,6% van de AOW ers in armoede leeft tegenover 6,5% van de gehele Nederlandse bevolking. Dit is een opmerkelijke conclusie.

Rapport Centraal Planbureau

Op 19 november 2012 verscheen een rapport van het Centraal Planbureau waarbij men gekeken heeft naar datgene wat een gezin nodig heeft om niet arm te zijn. Uit het rapport kwam naar voren dat in 2010 maar liefst 6,5% van de bevolking onder dit niveau heeft gezeten. Voor 65-plussers was dit slechts 2,6%. Het rapport heeft vervolgens gemeld dat van de mensen tussen de 35 en 64 jaar oud 15% heeft aangegeven dat ze niet konden rondkomen. De 65-plussers gaven dit in 9% van de gevallen aan. De conclusie van het rapport is dat het gemiddelde inkomen van ouderen sterker is gestegen dan dat van jongeren. Tussen 1990 en 2010 steeg het inkomen van ouderen met 23% terwijl het gemiddelde inkomen van mensen tussen 35 en 64 jaar oud steeg met 17%. Volgens het Centraal planbureau is de netto uitkering van de AOW gestegen en krijgen ouderen steeds meer een aanvullend pensioen. Vast staat de de AOW vanaf 2008 verhoogd werd van netto 639,00 naar 702,69 per persoon voor een echtpaar waarvan beiden 65 jaar oud zijn. Per jaar heeft men 2% AOW opgebouwd tijdens de jaren waarin men werkte. Hierbij ontvangt men nog vakantiegeld van 35,00 euro per maand.

Wie zijn die 65-plussers

We kunnen de 65-plussers niet zien als een en dezelfde categorie mensen. Immers de bejaarde mensen van 80 jaar en ouder hebben een heel andere levensgeschiedenis dan de mensen die nu 65 jaar worden. Het bestedingspatroon van iemand van 80 jaar en ouder is totaal anders dan van iemand die nu pas gepensioneerd wordt. De vraag wat men nodig heeft om niet arm te zijn zal door iedereen anders worden beantwoord. Dit is niet alleen een kwestie van objectieve getallen maar ook van gevoelens en eigen beleving.

Verhoging van AOW

De verhoging van de AOW houdt gelijke tred met de inflatie en kijken we naar de inflatie cijfers vanaf 2008 dan zien we de volgende percentages. Ook de groep mensen die vallen in de categorie tussen 35 en 64 jaar oud heeft te maken gehad met deze inflatie en veel salarissen hebben geen of weinig inflatiecorrectie gekregen.Maar ook hier zijn mensen die carrière kunnen maken en mensen die werkloos worden. Dan maakt het alle verschil in welke groep men valt en daarmee of men arm is of niet.

2008 3,1%
20090,71%
20101,57%
20112,6%
20122,9%

Kijken we naar de ouderen dan is het belangrijk om een onderscheid te maken naar:
  • Mensen die geboren zijn rond of na 1930 ofwel de tachtigers
  • Mensen die geboren zijn rond of na 1940 ofwel de zeventigers
  • Mensen die geboren zijn rond of na 1950 ofwel de zestigers
  • Alleenstaanden met alleen AOW.

Ouderen die geboren zijn rond 1930, ofwel de tachtigers

De ouderen die geboren zijn vóór de Tweede Wereldoorlog zijn opgegroeid in een maatschappij die totaal verschillend was van de onze. Men werd geboren in een tijd dat de grote crisis ontstond met veel werkloosheid. Men heeft de jeugd doorgebracht in een periode van diepe armoede. Honger en gebrek aan warmte waren voor veel mensen bekende verschijnselen. Woonsituaties waren erbarmelijk. Studeren was lang niet voor iedereen weggelegd. Daarna volgde de Tweede Wereldoorlog. Deze groep ouderen is vaak tijdens of vlak na de Tweede Wereldoorlog getrouwd en men begon met een periode van zuinig zijn en opbouw. Werk was er na de oorlog wel voldoende voor de meeste mensen en degene die alsnog studeerden konden snel wat bereiken. Er werd echter nauwelijks of geen pensioen opgebouwd. Alleen als men in dienst was bij overheid of semi- overheid werd er echt een vast pensioen in het vooruitzicht gesteld. Dit is ook de periode dat er als gevolg van de oorlog grote woningnood heerste en velen moesten gedurende de eerste jaren van hun huwelijk dan ook hun intrek nemen bij de ouders. Er werd driftig gespaard om een eigen huisje te kunnen kopen. In de jaren zestig en zeventig hebben veel mensen van de oudere generatie een eigen huis gekocht en er werd slechts gedeeltelijk en zo laag mogelijk een hypotheek genomen. Deze hypotheek ging dan ook altijd op annuïteitenbasis zodat er al snel wat meer kon worden afgelost. Deze generatie had als doel om het huis af te lossen en de kinderen een betere toekomst te bieden. Voor velen was de opbouw van pensioen niet vanzelfsprekend en men beschouwde het eigen huis dan ook als appeltje voor de dorst en dus als oudedagsvoorziening.

Ouderen die geboren zijn na 1940 ofwel de zeventigers

De ouderen die geboren zijn rond 1940 zijn opgegroeid in een periode dat hun ouders ook in armoede waren opgegroeid en zuinigheid was dan ook de belangrijkste eigenschap. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er tekort geweest aan allerlei goederen en het kunnen voldoen aan basisbehoeften zoals warmte en voedzaam eten waren nog niet vanzelfsprekend. Sparen stond centraal en zelf klussen en kleding maken was vanzelfsprekend. Deze groep ouderen hebben geweldig grote en mooie veranderingen doorgemaakt. Velen zijn nog verbaasd over de welvaart die ze hebben kunnen bereiken met deze levenshouding. De ouders wilden beslist dat de kinderen het nog beter zouden krijgen en dus werden er studie mogelijkheden vergroot. Men kan stellen dat deze tijd niet alleen de tijd van de welvaart is geworden maar dat ook het welzijn een grotere plaats heeft kunnen innemen.

Ouderen die geboren zijn na 1950 ofwel de zestigers

De ouderen die geboren zijn na 1950 hebben al heel jong te maken gehad met een grote stijging van de welvaart. De gezinnen werden kleiner en de studie mogelijkheden groter. Men kon daarom al snel na het beëindigen van de studie aan het werk en veel mensen waren al in staat om direct bij het samenwonen of het huwelijk al een eigen woning te kopen. Dit werd door de overheid ook gestimuleerd met subsidies. Velen maakten gebruik van de mogelijkheid die deze tijd hun bood en wisselden enige malen van woning waarbij er veel winst werd gemaakt. Dit zijn ook de mensen die een pensioen hebben opgebouwd. Ook kwamen de eerste tweeverdieners in zicht waardoor er thans beide partners een pensioen kunnen hebben. Voor deze mensen is de grote technische vooruitgang een weldaad gebleken. Alles werd gemakkelijker maar tevens werden de behoeften ook groter en men wil snel aan deze behoefte voldoen. Men heeft een geheel ander levenspatroon dan de tachtigers.

Alleenstaanden

Een aparte vermelding verdienen de alleenstaanden. Hierbij kan men het onderscheid tussen zestigers, zeventigers of tachtigers niet zo duidelijk maken omdat de situatie anders is. Sommige alleenstaanden hebben geen eigen arbeidsverleden en ontvangen alleen AOW. Dan kan het lastig zijn om rond te komen als de partner al vroeg overleden is en als er geen eigen huis is of nalatenschap uit eigendom is gebleven. Maar ook de groep die meer te maken heeft gekregen met echtscheiding heeft het lastig. Na echtscheiding moet ieder voor zich weer een nieuw leven opbouwen en dit heeft gevolgen voor AOW, pensioen en het gezamenlijk opgebouwde vermogen wat verdeeld moet worden. Vaak is er dan voor beide partijen nauwelijks voldoende inkomen om rond te komen en het is te verwachten dat dit de categorie is die de klappen van de crisis het hardste te verwerken krijgt.

Zijn de hoogbejaarde ouderen arm en leven zij in armoede?

De hoog bejaarde mensen die zelf opgegroeid zijn in een periode van armoede en zuinigheid zullen over het algemeen niet ontevreden zijn over hun inkomen. Zelfs als dat alleen AOW is. De meeste mensen die nog in het eigen huis wonen hebben weinig woonlasten want het huis is afbetaald. Mochten zij inmiddels verhuisd zijn dan is het bedrag wat bij verkoop is vrijgekomen een stukje kapitaal waarmee zij hun inkomen aanvullen. We zien veel van deze hoogbejaarde mensen wonen in seniorenwoningen of aanleunwoningen en over voldoende middelen beschikken om zich niet arm te voelen.

Zijn de zeventigers arm?

De zeventigers van nu zijn mensen die vaak naast hun AOW een klein pensioen hebben. Ook zij hebben vaak redelijk zuinig geleefd maar wel geprofiteerd van de grote welvaart. De zeventigers rijden auto, zijn zo lang mogelijk mobiel en stellen hogere eisen aan het leven. Sommige mensen hebben ook hun huis verkocht en met de opbrengst doen zij zo lang mogelijk leuke dingen. De kinderen hebben eveneens een welvarend leven en stimuleren de ouderen om van het leven te genieten.

Zijn de zestigers arm?

De zestigers van nu zijn vaak mensen waarbij ook de partner een baan heeft gehad, al of niet gedeeltelijk en niet altijd met een pensioenopbouw. Er kan hierdoor wat méér pensioen zijn. Ook is het voor deze categorie mensen mogelijk geweest om via de werkgever gebruik te maken van regelingen waarbij gespaard werd met gunstige belastingvoordelen. Er komt dan bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar een bedrag vrij wat men kan laten uitkeren in een of meerdere keren. Dit is voor veel mensen een mooie aanvulling op het pensioen gedurende enige tijd. Men heeft wel minder gespaard en geleefd met de mogelijkheden die er waren. Als er geen sprake was van werkloosheid of ziekte dan heeft men in vergelijking met de landen om ons heen redelijk welvarend kunnen leven. De mensen moeten nu werken tot hun 65 jaar en in de toekomst nog langer. Vaak hebben zij een eigen woning waar nog wel een stevige hypotheek op rust en de lasten zijn hoog. Deze mensen hebben hun kinderen laten studeren en hebben daarom niet veel kunnen sparen. Zij werkten hard maar leven ook op een hoog welvaartsniveau. Men is gewend dat de behoeften die men heeft bevredigd kunnen worden. De kans is groot dat deze mensen zich sneller arm zullen gaan voelen door de gevolgen van de crisis.

Lees verder

© 2012 - 2017 Celientje1, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Armoede, eigen schuld, dikke bultArmoede, eigen schuld, dikke bultArmoede en schuld, 2 zaken die nauw met elkaar verwant zijn. Helaas wint de houding “Armoede, eigen schuld, dikke bult”…
Hypotheek voor alleenstaanden: starters - en singlehypotheekAls alleenstaande is het niet eenvoudig een hypotheek af te sluiten, omdat er eisen worden gesteld omtrent het inkomen.…
Koopkrachtberekening klopt zeldenKoopkrachtberekening klopt zeldenDe koopkracht van alle Nederlanders staat voortdurend in de politieke belangstelling, maar een koopkrachtberekening is z…
mijn kijk opSolliciteren 55-plussers heeft weinig nutHet kabinet wil dat de meeste mensen tot hun 67e blijven werken. Volgens het Centraal Planbureau zal de participatie van…
Armoede in IsraëlArmoede in IsraëlEens was Israël een modelstaat, een land zonder armoede. Dat was in de jaren 1960 toen de Mapai Partij het land regeerde…
Bronnen en referenties
  • De Telegraaf Rapport Centraal planbureau 19 november 2012.

Reageer op het artikel "Is het ontvangen van alléén AOW wel of geen armoede?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Ludovica, 17-02-2015 16:32 #3
Volgens mij is het ontvangen van uitsluitend AOW pure armoede. Wij zijn ondernemers in hetzelfde bedrijf en vallen in de groep zestigers, denk ik. Wij maken al 10 jaar een crisis door. Een huis is niet verkoopbaar en later naar verwachting voor veel minder dan " het appeltje" voor de dorst" had moeten opbrengen. Wij hebben een leeftijdsverschil van 6 jaar. Hierdoor zal mijn man tot zijn 75e moeten doorwerken. Wij hebben geen pensioen via een ander bedrijf straks. De AOW wordt ook nog minder. We werken ook nu tegen een minimumloon. Dus er is onder een grote groep ondernemers nu al armoede. Geen vakantie, niet uit eten, niet naar de kroeg, geen nieuwe kleding, geen verbeteringen aan de woning, meer kosten voor zorg, de auto zal er later uit moeten, hogere huren, servicekosten?! geen kinderen! Waarschijnlijk mis ik hier nog iets, maar we houden het even kort. Er wordt veel te veel uit een luxe positie geoordeeld over anderen, naar mijn mening. Reactie infoteur, 18-02-2015
Beste Ludovica,
Dank voor je reactie.
Je hebt volkomen gelijk als je zegt dat er al jarenlang een crisis heerst. Maar zoals ik schreef in mijn artikel is armoede ook iets wat met je beleving te maken heeft. Je schrijft dat je een eigen huis bezit. Langzaam beginnen de huizenprijzen weer iets te stijgen dus misschien biedt dit in de toekomst mogelijkheden tot verkoop. Ik lees in je reactie dat je ook nu al leeft van een minimumloon en dat is zeker geen luxe. Het artikel wil beslist geen oordeel vellen maar geeft slechts een visie op basis van de cijfers.
Ik wens je heel veel sterkte.Met vriendelijke groet,
Celientje1

Phansen, 02-01-2015 13:45 #2
De bekende uitdrukking ¨boven je stand leven¨ is ook voor het begrip ¨armoede¨ relevant. Natuurlijk is armoede relatief, en zal het de een meer moeite kosten om de levensstijl aan te passen aan de inkomsten dan anderen. En inderdaad: als je niet anders gewend bent om van een minimum te leven verandert er nauwelijks iets. Maar moet ik dan de midden-en bovenklasse zielig vinden, omdat ze het met minder moeten doen na het met pensioen gaan? Dacht het niet. Je door eigen domheid cq hebzucht rijk rekenen aan vette pensioenpotten is je eigen fout. Ieder weldenkend mens had kunnen bedenken dat pensioengeld gewoon deel uit maakt van de economie, en niet iets is wat in een kluis ligt zijn waarde te houden. Concllusie: Je past je maar aan aan wat je binnenkrijgt. Reactie infoteur, 14-01-2015
Beste Phansen,
Bedankt voor uw reactie. ik ben wat laat met antwoorden maar was een paar weken afwezig.
Wanneer u het artikel leest dan zijn we het niet oneens. Echter uw reactie over de midden- en bovenklasse ligt wat genuanceerder naar mijn mening. AOW is een volksverzekering waarbij we voor elkaar betalen, dat ligt bij het betalen van pensioenpremie anders. Dieper op de kwestie rondom het pensioen ingaan wil ik hier niet omdat dit buiten het kader van het artikel is.
Met vr. groet,
Celientje1

M. Damstra, 15-02-2014 07:54 #1
Alleenstaand en alleen de aow is wel degelijk armoede zelfs dingen die nodig zijn b v een goed matras voor je bed kan je niet kopen want je kan niet sparen. het is iedere maand een gevecht. en leuke dingen doen zit er niet in als je de vastte lasten hebt betaald. weinig ontspanning en veel stres. geen fijn leven. Reactie infoteur, 15-02-2014
Geachte Heer of Mevrouw,
Dank voor Uw reactie. Ik vind het fijn om ervaringen uit de praktijk te horen, immers u bent ervaringsdeskundige. Maar zoals ik ook in het artikel heb geschreven hangt er zoveel af van de verschillende omstandigheden. Is er een eigen huis? Wat zijn de woonlasten? wat zijn de kosten voor de gezondheidszorg? Ik denk zeker dat het geen fijn leven zal zijn als er geen geld over blijft om leuke dingen te doen. Daarom is het goed om deze zaken onder de aandacht te brengen en er zo méér bekendheid te geven aan de moeilijke situatie waar AOW ers mee te maken hebben.
Nogmaals dank voor uw reactie.Met vriendelijke groet,
Celientje1.

Infoteur: Celientje1
Laatste update: 24-05-2017
Rubriek: Nieuws uitgelicht…
Subrubriek: Financieel
Special: Ouderen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 3
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!