Fenerbahçe en het omkoopschandaal

De Turkse kranten stonden er in de zomermaanden van 2011 vol mee: het omkoopschandaal. Een hot issue was of Fenerbahçe daadwerkelijk fraude had gepleegd.

Het schandaal in het algemeen

Op 3 juli 2011 arresteerde de Turkse politie meer dan veertig personen op verdenking van het manipuleren van voetbalwedstrijden door omkoperij. Zeker negentien wedstrijden werden als verdacht aangemerkt. Dit was het begin van een zwarte pagina in de geschiedenis van het Turkse voetbal. Vele clubs werden verdacht van betrokkenheid. De grootste gedupeerde was grootmacht Fenerbahçe. De voorzitter van de club, Aziz Yildirim, was één van de arrestanten.Al enkele keren werd de voorzitter onwel in de gevangenis. Voetbaltrainer Gerard van der Lem vond het een goede zaak dat Fenerbahçe afgetast werd. Van der Lem die tegenwoordig assistent-trainer van het Turkse Kayserispor is, vertelde het volgende: ‘Bepaalde situaties beleef je opnieuw en dan ga je toch twijfelen: zou het allemaal in scène gezet zijn? Wij gingen de winterstop in met een minimale achterstand op Fenerbahçe, maar we zijn op 31 punten geëindigd. Hoe dat nou mogelijk is?’

De andere Turkse topclubs, Galatasaray en Besiktas, kregen het ook zwaar te verduren. De politie meldde dat Galatasaray betrokken was bij een omkoopschandaal in 2006. in dat jaar kreeg de club de landstitel toegewezen, maar waarschijnlijk was dit een gekochte titel. De politie had aanwijzingen dat ook Besiktas niet altijd even eerlijk bezig was geweest. Na verschillende onderzoeken, is bijvoorbeeld gebleken dat Besiktas de bekerfinale tegen Istanbul BB heeft gemanipuleerd. Besiktas moest de nationale beker teruggeven aan de Turkse voetbalbond.

Guus Hiddink, die sinds 2010 bondscoach van het Turkse nationale elftal is, verklaarde dat hij zou opstappen als zijn elftal ook bij het schandaal betrokken is geweest. Zolang er geen bewijs is, staat Hiddink achter zijn jongens. ‘Juist in deze moeilijke tijden voor het Turkse voetbal moeten de internationals boven de situatie uitstijgen om zo de supporters een beter gevoel te geven. Die moeten weer met de borst vooruit gaan lopen. Daar probeer ik mijn spelers ook bewust van te maken, ‘ aldus de ervaren bondscoach.

In verband met het onderzoek naar omkoping werd de competitiestart een maand uitgesteld. Aanvankelijk zou de Süper Lig op 5 augustus 2011 beginnen, de nieuwe datum werd 9 september 2011.

Gevolgen voor Fenerbahçe

Fenerbahçe liep door het schandaal enorme financiële schade op. Zo raakten de aandelen van de topclub op de beurs in een vrije val. Daarnaast loopt de landskampioen miljoenen euro’s mis doordat de Turkse bond de club heeft teruggetrokken uit de Champions League. Fener hoopte alsnog deel te kunnen nemen aan dit toernooi en diende een aanvraag in bij CAS, het internationale hof voor de arbitrage van de sport. CAS besloot echter dat de club niet mag deelnemen aan de Champions League. Als gevolg van de uitsluiting nam Trabzonspor de plaats van Fenerbahçe in op dit toernooi. Fenerbahçe claimde een schadevergoeding van maar liefst 45 miljoen euro.

Doordat de club in een crisis verkeert, kan ze de hoge salarissen van sommige voetballers niet meer betalen. Om deze redenen zijn voetballers als Diego Lugano, André Santos en Mamadou Niang voor een goed bod vertrokken naar andere clubs. Paris Saint-German, Arsenal en Al Sadd zijn hun nieuwe clubs.
De Nigeriaanse Emmanuel Emenike mocht zelfs vertrekken zonder ook maar één wedstrijd te hebben gespeeld voor Fenerbahçe. In de zomer van 2011 werd Emenike vastgelegd door Fenerbahçe. Snel werd echter bekend dat de voetballer een aandeel had in het omkoopschandaal. Fenerbahçe vreesde voor eventuele boetes. Een andere reden waarom Fenerbahçe bereid was de spits te verkopen aan Spartak Moskou, was omdat ze twijfels had over de echte leeftijd van de Nigeriaan. De club denkt dat Emenike zes jaar ouder is dan zijn paspoortleeftijd.
Als reactie op de verwijdering uit de CL, liet Fenerbahçe weten te willen degraderen. De voetballers van de Turkse grootmacht leken ook allemaal achter het besluit te staan. ‘Ik blijf Fenerbahçe trouw, op welk niveau we ook spelen. Ik ga desnoods gratis verder als ik de club daarmee help,’ verklaarde aanvoerder Alex.
Emre Belözoglu deed er nog een schepje bovenop: ‘Als de club gedegradeerd wordt naar Bank Asya, de tweede voetbaldivisie, zal ik gratis voetballen. Het is door mijn leeftijd niet mogelijk dat ik nog 10 jaar door ga met voetbal, maar als ik de mogelijkheid had, zou ik zelfs 10 jaar gratis voetballen voor Fenerbahçe.’
Semih Sentürk zei: ‘Iedereen die weg wil gaan, kan weg, maar ik zal blijven. Ik hoef hier ook geen geld voor. Het geld dat ik tot nu toe heb verdiend, is genoeg voor mij.’
Özer Hurmaci sloot aan bij de rest: ‘Als de club het financieel niet goed heeft, ben ik bereid om twee jaar gratis te spelen. Ik ben niet iemand die daar een probleem van gaat maken.’
Doelman Volkan Demirel en vleugelspeler Gökhan Gönül verzekerden dat ze het met hun teamgenoten eens zijn.
De Turkse voetbalbond TFF verwierp het degradatieverzoek van Fenerbahçe echter.

Fenerbahçe-fans

Net als de meeste voetballers van Fenerbahçe, stonden ook de fans nog steeds voor de volle 100% achter hun club en voorzitter. De supporters, jong en oud, man en vrouw, organiseerden verscheidene protesten tegen de Turkse voetbalbond.

Tijdens een oefenwedstrijd tegen Shakthar Donetsk bestormden boze Fenerbahce-fans in de 67e minuut het veld. De fans droegen T-shirts met een foto van Aziz Yildirim erop. Ze hadden het vooral gemunt op de perstribune. Sommige supporters gingen zo ver dat ze enkele journalisten mishandelden.