Staking scriptschrijvers VS voorbij: kijkers zijn de klos

De kogel is door de kerk. Na ongeveer 100 dagen staken hebben de Amerikaanse scriptschrijvers het toch op een akkoordje gegooid met de producenten. Hoewel ze niet krijgen wat er werd geëist, is ruim 92% van de schrijvers toch akkoord gegaan met het voorstel. Wat dat voorstel precies inhoudt, is niet bekend. De staking had nogal wat impact, en in de VS wordt nu alles op alles gezet om het resterende televisieseizoen te redden. Maar wat voor gevolgen had dat voor zowel in Amerika als in Nederland?

Op 5 november 2007 kondigden de Amerikaanse scriptschrijvers aan dat ze voor onbepaalde tijd geen scenario’s meer schrijven voor films of televisieprogramma’s. Over nieuwe salarisafspraken konden de vakbond en de werkgevers het niet eens worden. De schrijvers eisten dat zij meer betaald krijgen als een film of tv-serie op dvd, internet of mobiele telefoon wordt verspreid.

Het ontbreken van scripts heeft veel film- en televisieproducties stilgelegd. Hitseries als 24, Grey’s Anatomy en Lost konden bij gebrek aan materiaal niet langer worden opgenomen. De ene na de andere film werd uitgesteld: zoals de opvolger van de Da Vinci Code, Angels & Demons, of Pinkville, de nieuwe film van Oliver Stone. Naar schatting is de film en televisie-industrie zo'n 3 miljard dollar aan inkomsten misgelopen.

De staking had niet alleen gevolgen voor de programmering, verschillende grote awardshows zijn afgelast, tot groot verdriet van de modeontwerpers die al maanden van te voren aan jurken voor de Hollywoodsterren werkten.
De Golden Globes moesten het met een magere persconferentie doen in plaats van een spetterende live-show. Ook de show van de People's Choice Award ging niet door. Eventjes dreigde dat ook te gebeuren voor de Academy Awards, maar die staat nog steeds gepland voor 24 februari.

Ook is de staking vooral van invloed geweest op de verhaallijnen: waar voorheen de commerciële zenders erop gebrand waren de populaire Amerikaanse series zo snel mogelijk uit te zenden, zullen sommige series nu later beginnen of halverwege het seizoen worden afgebroken. Dat betekent dat veel Amerikanen straks zonder hun favoriete series zitten

De Amerikaanse scenarioschrijvers hebben nu een nieuwe overeenkomst gesloten, Nederlandse scriptschrijvers zijn nog lang niet zo ver. ‘Bij de commerciële omroep moet je je rechten bij verspreiding via internet of dvd meteen afstaan, zelfs je auteursrecht, wat schandalig is, want dat is een onvervreemdbaar recht’, zegt scriptschrijver Rogier Proper, auteur van het vorige maand verschenen scenariohandboek Kill Your Darlings. ‘En als je niet tekent, zeggen ze: dan zoeken we wel een ander. Onervaren scriptschrijvers zijn volstrekt rechtenloos.’

‘In die tijd overstegen de box office-opbrengsten die van dvd en digitale verspreiding nog ruim’, zegt Paul Jan Nelissen, voorzitter van het Netwerk Scenarioschrijvers, de belangenvereniging voor Nederlandse scriptschrijvers. ‘Maar nu is die verdeling al lang andersom. Ik geloof dat de inkomsten uit bioscooptickets vorig jaar 1,78 miljard dollar bruto bedroegen, tegenover 4,8 miljard uit dvd-verkoop.’ Nederlandse scriptschrijvers hebben precies hetzelfde probleem, ‘maar de situatie is nog veel erger. Ik heb mee geschreven aan de serie Fort Alpha. Die dvd-boxen liggen nu overal in de winkel, maar daar zie ik geen cent van’. De bonden in de VS zijn zoveel machtiger. Alle scriptschrijvers moéten er meestaken, anders moeten ze hun bondskaart inleveren. En wie geen vakbondspasje van de Writers Guild heeft, komt nergens meer aan de bak. Ons netwerk is een belangenvereniging, geen vakbond’, aldus Nelissen.

Net als in Amerika zullen wij het ook met kortere seizoenen moeten doen. Yvonne Bos namens RTL: “We hebben al verschillende reacties gekregen van kijkers die zich afvragen wanneer de series weer worden uitgezonden. Op dit moment is RTL zuinig wat betreft de programmering van de series. Op deze manier kunnen de afleveringen straks achter elkaar aangeboden worden, zonder elke keer een pauze te moeten inlassen.”

Maar een lichtpuntje: omdat Net 5 wilde voorkomen dat de zender in de problemen zou raken, moest het op zoek gaan naar nieuwe potentiële hitseries. Vanaf maart worden Gossip Girl (gebaseerd op de chicklit) en Dirty Sexy Money uitgezonden. Net 5 begint deze maand nog aan nieuwe afleveringen van Desperate Housewives, in maart komt Grey's Anatomy weer terug. © 2008 - 2010 Chapk, gepubliceerd in Muziek en Film (Nieuws uitgelicht...) op 10-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Chapk is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Churchill als Minister van Financiën: In 1924 kwamen de Conservatieven weer aan de macht en kreeg Churchill de kans aangeboden om Minister van Financiën te worden. Deze taak greep hij met beide handen aan. G…
• NK estafette zwemmen junioren uitslagen 2009: Op zondag 27 september 2009 worden in Eindhoven in het Pieter van den Hoogenband zwemstadion de Nederlandse Estafette Kampioenschappen gehouden. 's Ochtends zwem…
• Confederations cup: Spanje - VS 24 juni 2009: 0-2: Op 24 juni 2009 speelden Spanje en de Verenigde Staten de eerste halve finale. De Verenigde Staten wonnen verrassend met 2-0. Spanje bereikte de halve final…
• Hoe worden kijkcijfers gemeten?: Wekelijks worden er kijkcijfers bekend gemaakt over het afgelopen week. Deze worden met grote belangstelling bekeken door de programmamakers. Vooral de commerciële omroepen z…
• Geschiedenis van DWDD (De Wereld Draait Door): De Wereld Draait Door (DWDD) heeft een lange ontstaansgeschiedenis. De eerste versie van het programma had de naam TV 3 en later Vara Laat. Dit was in 1988 op N…

Bronnen en/of referenties

• NRC. (5 november 2007). Grote staking scriptschrijvers Hollywood begonnen. Geraadpleegd op: 17 februari 2008, van: http://www.nrc.nl/kunst/article809051.ece/Grote_staking_scriptschrijvers_Hollywood_begonnen
• NRC. (13 februari 2008). Scriptschrijvers Hollywood stoppen staking. Geraadpleegd op: 19 februari 2008, van: http://www.nrc.nl/kunst/article932929.ece/Scriptschrijvers_Hollywood_stoppen_staking
• Televizier. (z.j.). Update staking scriptschrijvers. Geraadpleegd op: 21 februari 2008, van:
• http://www.televizier.nl/detail/5813/Update_staking_scriptschrijvers/
• Zappen. (13 februari 2008). Joehoe! Staking scriptschrijvers voorbij. Geraadpleegd op: 19 februari 2008, van:
• http://zappen.blog.nl/algemeen/2008/02/13/joehoe-staking-scriptschrijvers-voorbij