Civiel militaire samenwerking en wederopbouw in Irak

De laatste tijd zien we dat wederopbouw door militairen op uitzending steeds meer in de media en dus de algemene belangstelling komt, zoals bij het debat over Uruzgan. Met het begrip wederopbouw wordt de fysieke reconstructie van een gebied bedoeld, het daadwerkelijk herstellen van infrastructuur, gezondheidsinstellingen en dergelijke. Deze taken zijn van oorsprong geen militaire taken, deze taken zijn namelijk het domein van NGO's. Toch betreden militairen dit domein steeds vaker, zoals in Irak

De golfoorlog

Januari 1991 zag het begin van de golfoorlog, met als doel het terugdringen van de Irakezen uit Koeweit. Na het terugdringen van de Irakezen werd besloten om niet verder Irak in te gaan en het regime te laten zitten. Een voorwaarde voor deze wapenstilstand was wel dat Irak zijn massavernietigingswapens zou vernietigen en dit zou laten controleren door wapeninspecteurs van de VN. Tegenwerking van Irak zorgde ervoor dat deze wapeninspecteurs steeds minder hun werk konden uitvoeren en de vrees groeide dat Irak nog steeds massavernietigingswapens bezat of weer aanmaakte. Op een gegeven moment liet de Irakese regering zelfs geen inspecteurs het land meer binnen. Na de aanvallen op het WTC op 11 september 2001 verhardde de houding van Amerika jegens de “schurkenstaten”, waaronder Irak. Dit leidde tot via resolutie 1441 tot het besluit tot gewapende actie. Een coalitie van diverse landen waaronder Amerika, Groot-Brittannië, Australië, Polen en Tsjechië vielen Irak binnen. Dit resulteerde in de val van Irak op 14 april 2003.

Oprichting SFIR

Een maand later, op 22 mei 2003 besloot de VN Veiligheidsraad tot resolutie 1483. Deze resulteerde in SFIR, Stabilisation Force Iraq. SFIR houdt zich afstandig van de bezettingsmacht. Het doel van deze missie was het assisteren van de Irakezen bij de wederopbouw, hervorming van overheidsdiensten en het herstellen van de stabiliteit en de veiligheid in het land.

Civiel-Militaire Samenwerking (CIMIC) en wederopbouw

De Nederlandse bijdrage aan SFIR concentreerde zich in de provincie Al-Moethanna. Een van de belangrijkste taken was hier, naast het herstellen van de stabiliteit en de veiligheid, de wederopbouw. Dit blijkt onder andere uit het herstellen van een brug over de Eufraat. Daarnaast zijn er nog een aantal projecten opgestart door de CIMIC-organisatie. Er zijn ook landen die het gebruik van hun krijgsmacht bijna alleen op wederopbouwende taken richten, zoals Japan.

Aangezien Japan een van de verliezers van de tweede wereldoorlog was, werd in de nieuwe grondwet door de Amerikanen voorzien in een beperking van de militaire macht van Japan. Zo luidt een van de passages in de Japanse grondwet: 'Het Japanse volk ziet voor eeuwig af van oorlog als soeverein recht van de natie en de dreiging of het gebruik van geweld als middel om internationale conflicten te beslechten' Door deze beperkingen is het gebruik van de krijgsmacht tijdens vredesmissies ook beperkt. Door deze beperkingen ontstonden er tijdens uitzendingen van Japanse militairen vreemde situaties:

“Takanori Nagai was erop voorbereid om de eerste Japanse soldaat te worden na de Tweede Wereldoorlog die betrokken raakte bij gevechtshandelingen. Maar hij had een probleem. Nagai (22) moest in 1993 als Japanse VN-soldaat een brug in Cambodja bewaken. Hij zag vijf gewapende mannen op hem afkomen op motorfietsen. Toen Nagai hen beduidde te stoppen zwaaide de voorste met zijn AK-47. Hij liet zijn motor loeien en schreeuwde tegen Nagai om hem door te laten. De andere mannen barstten in lachen uit. Nagai begreep ook waarom: iedereen kon zien dat er geen magazijn in zijn wapen zat. De Japanse zelfverdedigingsmacht (Self Defence Forces – SDF) opereerde standaard met ongeladen geweren. Het liep Nagai dun door de broek, maar hij kwam in actie. Hij sprak in de radio-microfoon die om zijn nek hing. "Toestemming gevraagd om magazijn in wapen te laden" zei hij. De officier aan de lijn vroeg hem een ogenblik te wachten. Een minuut verstreek voor het antwoord kwam. "Toestemming verleend". Nagai haalde het magazijn uit zijn zak en stak het in zijn geweer. Toen pas hielden de mannen op met lachen.” (bron: www.vdamok.nl)

Het gebruik van de krijgsmacht is dus in zoverre beperkt dat de Japanse regering heeft besloten dat een uitzending naar Irak alleen kan als de krijgsmacht zich puur met opbouwende taken bezig zou houden. Het resultaat is de Japanse missie naar Al Samawah geweest, waar het Japanse detachement zich bezig hield met het bouwen van scholen, aanleggen van waterzuiveringsinstallaties en dergelijke.