Toename aantal incidenten door GHB-gebruik in West-Brabant

Het probleem dat ik gesignaleerd heb is het toenemende aantal incidenten door GHB-gebruik in West-Brabant. De afgelopen drie maanden moest de politie in West-Brabant enkele tientallen keren uitrukken voor verwarde, agressieve of onwel geworden GHB-gebruikers. Politiewoordvoerder Willem van Hooijdonk zegt het volgende hierover: “Het aantal incidenten rond GHB-gebruik blijft maar stijgen”. Ook verslavingszorginstelling Novadic-Kentron vindt het probleemgebruik van GHB ‘zorgwekkend’.

Criteria voor prioriteiten

Urgentie
Het is noodzaak om snel iets te doen aan het toenemend problematisch gebruik van GHB. Er is onbekendheid inzake dit middel en de gevolgen van veelvuldig gebruik. Daarnaast 'rijzen' de incidenten 'de pan uit'. Alleen al de afgelopen drie maanden zijn er negentien persberichten gepubliceerd over GHB-incidenten. Het aantal incidenten stijgt nog steeds.

Ernst van de situatie
Op dit moment worden er wekelijks mensen in het ziekenhuis behandeld nadat zij GHB hebben gebruikt. Alleen al het afgelopen jaar hebben zich tweehonderd jongeren bij Novadic-Kentron aangemeld voor hulp.
GHB is een populaire drug onder jongeren die vaak wordt onderschat. Het is erg goedkoop en er is heel veel onduidelijk over het feit dat het zeer verslavend is, niet alleen geestelijk maar ook lichamelijk.

Omvang van de situatie
West-Brabant is koploper als het gaat om problematisch GHB-gebruik. Uit de cijfers van Novadic-Kentron blijkt dat 200 jongeren hulp hebben gezocht (maar er zijn nog heel wat problematisch gebruikers die geen hulp willen/krijgen). Dit geldt alleen nog maar voor Noord-Brabant. Niet alleen de gebruikers zelf hebben last van hun verslaving maar ook de omgeving waarin zij leven. GHB is niet alleen een populaire drug in Noord-Brabant. Ook in de rest van het land wordt er zich zorgen gemaakt om deze 'rising star' in het uitgaansleven.

Haalbaarheid van de doelstelling
Het lijkt mij zeer moeilijk om het problematisch GHB-gebruik onder jongeren in West-Brabant fors terug te dringen. Jongeren zijn niet zo gevoelig voor voorlichtingen die erover worden gegeven. Wat belangrijk is dat er meer bekendheid komt over deze drug. Dit doel is moeilijk maar niet onmogelijk om te behalen.

Doelmatigheid bij het inzetten van middelen
Novadic-Kentron maakte in het artikel duidelijk dat zij de situatie zorgwekkend vindt. Er kan met Novadic-Kentron worden samengewerkt aan een voorlichtingscampagne als het gaat om de drug GHB. Ook de politie kan hierbij een rol spelen. Op deze manier kunnen er kosten worden bespaard en wordt er efficiënt aan het gesignaleerde probleem gewerkt.

Beschikbaarheid van het materiaal
Er is veel informatie beschikbaar over het problematisch GHB-gebruik in West-Brabant. Aan de hand van de cijfers inzake aanmeldingen bij Novadic-Kentron door jongeren met een GHB-verslaving en de incidenten die er zijn door GHB-gebruik. Wel moet er hierbij worden aangegeven dat er ook veel achter gesloten deuren gebeurt. Vaak zijn GHB-gebruikers niet in beeld bij hulpverleningsinstanties.

Probleemidentificatie / formulering

Het aantal incidenten door GHB-gebruik blijft stijgen in West-Brabant. Dit is een probleem voor de GHB-gebruikers en voor de omgeving van deze GHB-gebruikers. Het is een probleem omdat het gebruik van GHB voor de gebruikers zelf risico’s met zich meebrengt inzake hun gezondheid. Voor de omgeving is het een probleem omdat de gebruikers van GHB overlast veroorzaken. Er is een mogelijk veranderingstraject, namelijk het terugdringen van incidenten in West-Brabant door GHB-gebruik met 10%. Dit kan door middel van preventiemaatregelen en een strengere aanpak van de politie.

Er is hierbij sprake van een externe signalering omdat er niet bekend is welke organisatie betrokken is bij deze doelgroep.

Analyse van het gesignaleerde probleem

Micro
Een jongen onder invloed van GHB weet zelf niet meer wat hij doet en ontregelt het busverkeer door verkeersman te spelen. Hij raakt in de problemen met politie en justitie. Wellicht zal hij zich schamen om wat hij heeft gedaan waardoor het moeilijker wordt om contact te zoeken met niet-gebruikers. Daarnaast is dit incident des te meer reden voor hem om weer te gaan gebruiken om het schaamtegevoel weg te krijgen.

Meso
Bij bovenstaand voorbeeld heeft niet alleen de GHB-gebruiker zelf last van zijn gedrag maar ook de busreizigers en de buschauffeurs op het station. Ook voorbijgangers zullen last van zijn gedrag ervaren. Wellicht zijn ze bang voor de jongen die onder invloed is.

Macro
Vanuit de maatschappij worden verslaafden op een verharde manier aangekeken. Veel mensen zijn nog steeds van mening dat het de schuld van verslaafden zelf is dat zij verslaafd zijn geraakt. Ze vinden dat ze maar ‘gewoon’ moeten stoppen met gebruiken en vrijwel het enige wat zij zien is de overlast die de verslaafden veroorzaken. Er is sprake van verharding ten aanzien van verslaafden. Het boek ‘Social work: mensen helpen tot hun recht komen’ zegt het volgende over verharding:

‘Zowel in de Nederlandse politiek als onder de burgers is een grote mate van verharding te constateren. Deze verharding betreft zowel de kijken op mensen van niet-Nederlandse afkomst als bijvoorbeeld verslaafden, wetovertreders en mensen met een uitkering.’

Doordat verslaafden op deze manier benaderd worden zijn ze geneigd om steeds meer contacten te verbreken met niet-gebruikers en zoeken ze juist steeds meer contact met gebruikers. Hierdoor is er niemand die hen wijst op de risico’s van drugs. Hun gebruikersvrienden motiveren hen juist om door te blijven gaan met gebruik anders vallen ze ‘buiten’ de groep. Hierdoor wordt het erg moeilijk voor hen om hulp te zoeken. Er is sprake van een maatschappelijke ongelijkheid. De verzorgingsstaat is aan het afbrokkelen. Dat gebeurt onder meer onder invloed van neoliberale maatschappijopvattingen die door langdurige economische voorspoed van de vorige eeuw opgeld deden. Het boek ‘Signaleren in het sociaalagogisch werk’ zegt het volgende over sociale stratificatie wat wellicht de reden is dat het voor de GHB-gebruikers zo moeilijk is om hen leven op een positieve manier in te richten:

'Volgens Nijhoff ligt er aan dit verschijnsel (sociale stratificatie) mechanismen van sociale controle ten grondslag. Deze mechanismen zorgen ervoor dat mensen niet echt in verzet komen wanneer zij zich in een achtergestelde positie bevinden. (…) Nijhoff beschrijft vier samenhangende mechanismen die eraan bijdragen dat mensen zich niet ontworstelen aan hun achtergestelde sociale positie.

• Individualisering: Wanneer mensen in ongunstige of ellendige omstandigheden verkeren, hebben zij de neiging om te denken dat zij de enige zijn die met zulke problemen te kampen hebben.
• Subjectivering: degene die in ongunstige omstandigheden verkeert denkt alleen de enige te zijn, maar heeft bovendien het gevoel zelf de schuld ervan te zijn.
• Accommodatie: mensen berusten in hun situatie en nemen hun problemen voor lief.
• Atomisering: zelfdestructie dat ontstaat als mensen geloven in de uitzichtloosheid van hun maatschappelijke positie of omstandig heden’.

Interventiemogelijkheden

• Novadic-Kentron en politie Midden West Brabant benaderen om een afspraak te maken waarin wij ideeën kunnen uitwisselen om het aantal incidenten na aanleiding van GHB-gebruik te verminderen. Ik zal hierin ook mijn ideeën presenteren. Dit zal een week in beslag nemen. (tussendoel, intern)
• Presentatie voorbereiden die ik zal geven aan medewerkers van Novadic-Ketron om zo een duidelijk beeld te geven hoe ik middelbare scholieren wil benaderen. Ik begin hier de tweede week mee en dit zal 2 weken in beslag nemen. (tussendoel, intern).
• Presentatie geven aan de medewerkers van Novadic-Kentron. Dit duurt een dag. (tussendoel, intern).
• De presentaties aan middelbare scholieren door medewerkers van Novadic-Kentron worden gedurende een jaar gegeven. Aan de hand van vragenlijsten wordt er gekeken of de scholieren voor de presentatie al kennis hebben inzake GHB-gebruik (tussendoel, intern).
• Na een jaar vindt er een evaluatie plaats. Het doel van de presentaties is meer inzicht geven inzake GHB-gebruik. Ik wil kijken of dit is bereikt. Evalueren zal een week in beslag nemen. (tussendoel, intern)

Naast meer bekendheid verschaffen over de risico's van GHB-gebruik aan jongeren wil ik ook dat GHB-gebruikers hulp zoeken waardoor het aantal incidenten vermindert.

• Novadic-Kentron benadert de politie Midden West Brabant om voorlichting te geven over GHB-gebruik zodat zij de GHB-gebruikers ook een heldere voorlichting kunnen geven als zij met politie in aanraking komen en op deze manier herkent de politie eerder GHB-gebruik. Dit neemt een dag in beslag. (intern, tussendoel)
• Een jaar wordt er als er door GHB-gebruik iemand in aanraking komt met de politie door agenten een voorlichting gegeven aan de gebruikers en de agenten wijzen de gebruikers erop waar ze hulp kunnen vinden. (intern, tussendoel)
• Na een jaar vindt er een evaluatie plaats. Is het aantal incidenten inderdaad met 10% verminderd? Deze evaluatie zal een week duren. (intern, tussendoel).
• Het terugdringen van het aantal incidenten door GHB-gebruik in West-Brabant met 10%. Dit neemt een jaar in beslag. (einddoel, extern)