Sacharovprijs Europarlement naar activisten Arabische Lente

Het Europees Parlement kende op 27 oktober 2011 haar jaarlijkse mensenrechtenprijs toe aan vijf activisten die een belangrijke rol spelen of speelden in de Arabische Lente. De onderscheiding staat bekend onder de naam Sacharovprijs en is bestemd voor personen of organisaties die zich verdienstelijk hebben gemaakt op het gebied van democratie en mensenrechten. De prijs is vernoemd naar de Russische fysicus en mensenrechtenactivist Andrej Sacharov (1921-1989). Volgens de voorzitter van het Europees Parlement, Jerzy Buzek, hadden de vijf onderscheiden activisten ‘bijgedragen aan historische veranderingen in de Arabische wereld en deze prijs bevestigt hoezeer het Parlement solidair is en hen steunt in hun strijd voor vrijheid, democratie en het einde van autoritaire regimes’. Hij noemde de prijs ‘een symbool voor alle mensen die werken voor waardigheid, democratie en grondrechten in de Arabische wereld en daarbuiten’.

Van de vijf onderscheidingen werd er één postuum toegekend, namelijk aan Mohamed Bouazizi, de Tunesische fruitverkoper wiens zelfverbranding het begin vormde van de opstand in zijn land. De prijs ging tevens naar Asmaa Mahfouz uit Egypte, dat ná Tunesië een omwenteling doormaakte. Ook werd deze toegekend aan Ahmed al-Zubair Ahmed al-Sanusi uit Libië, waar het regime van Muammar Gaddafi eveneens verdreven werd. De twee anderen waren Razan Zaitouneh en Ali Farzat, beiden uit Syrië waar de opstand tegen het bewind nog altijd met harde hand werd onderdrukt.

† Mohamed Bouazizi (26)

De Tunesische marktkoopman die bekend werd van zijn zelfverbranding en op 4 januari 2011 aan zijn opgelopen verwondingen overleed. Zijn daad bracht een keten van protestreacties op gang, ook buiten Tunesië.

Asmaa Mahfouz (26)

Zij sloot zich in 2008 aan bij de Egyptische jeugdbeweging '6 april', hielp bij het organiseren van stakingen en organiseerde haar eigen protesten. Ze werd door het leger opgepakt, maar op borgtocht vrijgelaten na druk van prominente activisten.

Ahmed al-Zubair Ahmed al-Sanusi (geb. 1933)

Hij bracht 31 jaar in Libische gevangenissen door in verband met een poging tot staatsgreep tegen kolonel Gaddafi. Na de omverwerping van diens regime maakt hij deel uit van de Nationale Overgangsraad, de voorlopige regering.

Razan Zaitouneh (34)

Syrische mensenrechtenadvocate die via haar blog wreedheden van het regime aan de kaak stelt. Ze heeft moeten onderduiken omdat ze door de autoriteiten wordt beschouwd als een buitenlandse agent.

Ali Farzat (60)

Deze Syrische politieke cartoontekenaar bespot het regime in Syrië. In augustus 2011 sloegen de Syrische veiligheidstroepen hem in elkaar, waarbij zijn handen werden gebroken als ‘waarschuwing’. Zijn tekeningen werden in beslag genomen.