Bezuinigen overheid op hypotheek, uitkering, toeslag of zorg

Vanwege de opgelopen staatsschuld moet Nederland bezuinigen. Topambtenaren van verschillende ministeries hebben de afgelopen maanden gezocht waar bezuinigd kan worden en kwam vandaag met hun rapport naar buiten. Dat loopt uiteen van het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek, tot het verlagen van het minimumloon. Andere voorstellen zijn: het beperken van de ww, eigen risico van de zorg naar 775 euro, een eigen bijdrage bij de huisarts en een versobering van de ov-studentenkaart. De komende weken zullen politieke partijen bekend maken waar ze wel en geen toekomst in zien, zodat iedereen bij hun keuze van hun stem voor de Tweede Kamer verkiezingen in juni weet waar hij of zij voor stemt. Hoe dan ook: iedereen gaat het voelen; niemand wordt gespaard.

Na de verkiezingen zullen de gewenste bezuinigingen van de regeringspartijen in de kamer behandeld worden, voordat ze in werking gaan. Niet elke bezuiniging zal worden doorgevoerd en de bezuinigingen die wel worden doorgevoerd, worden wellicht iets aangepast.

Hypotheek

Vijf varianten worden besproken met betrekking tot de huizenmarkt, die allemaal een combinatie zijn van een aanpassing van de huren en het aanpassen van de hypotheekrenteaftrek.

Zo is een variant dat de eigen woning wordt verplaatst naar box 3 en wordt behandeld als vermogen waarover belasting moet worden betaald. Ook gaan de maximale huurprijzen in populaire steden omhoog.

Maar ook hogere huren in combinatie met een maximale aftrek van 42 procent over de hypotheek van maximaal 500.000 euro wordt besproken. Ook het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek in dertig jaar is een optie.

De gevolgen voor huizenprijzen zijn groot: die zullen 9 tot 13 procent dalen afhankelijk van de gekozen variant. Maar alle opties leveren minimaal 2,5 miljard euro op per jaar, vanaf 2015.

Klik hier om meer te lezen over de hypotheekrenteaftrek

Ontslagvergoeding

Er wordt over diverse varianten gesproken met betrekking tot de ontslagvergoedingen. Van maximaal 6 maandlonen tot maximaal een jaarsalaris.

Uitkeringen

Ook de uitkeringen worden soberder als de voorgenomen bezuinigingen worden doorgevoerd.

WW

Zo wordt de WW-uitkering, de uitkering die je krijgt als je ontslagen wordt, minder lang. De WW duurt in het nieuwe voorstel maximaal een jaar, waarbij het eerste halfjaar voor de rekening van de werkgever komt en de werknemer zelf verplicht voor het tweede half jaar moet sparen. Dit levert in totaal 3,4 miljard euro aan besparingen op.

De IOAW, aanvulling voor oudere werklozen, wordt in het voorstel afgeschaft. Ook het budget van het UWV en het re-integratie budget van gemeenten wordt gekort.

Minimumloon

Ook het minimumloon kan met 10 procent verlaagd worden volgens de rapporten. Doordat het minimumloon gekoppeld is aan de bijstand en de wajong, de uitkering voor jonge arbeidsongeschikten, betekent dat ook deze uitkeringen omlaag zouden gaan.

Koppeling

Ook is het voorstel om de uitkeringen de ontkoppelen aan de ontwikkeling van de lonen, dat voor de overheid een besparing van 2 miljard euro oplevert. Dit voorstel houdt in dat de uitkeringen niet meestijgen met de lonen. Dat betekent in vier jaar tijd een zodanige verlaging van het bijstandsniveau dat meer mensen aan het werk gaan.

Bijstand

Daarnaast ligt het idee op tafel om het bijstandsniveau voor alleenstaande ouders te verlagen. Inclusief de toeslag voor het alleen wonen komt het uit op 80 procent van het minimumloon. Ook de bijstand voor paren zonder kinderen gaat met 10 procentpunten omlaag naar 90 procent van het minimumloon. Samenwonenden met kinderen zouden wel 100 procent van het minimumloon behouden.

Eigen risico

De ambtenaren pleiten voor meer doelmatigheid in de zorg en het verhogen van het eigen risico in de zorg naar 775 euro. Ook wordt er gesproken over een eigen bijdrage van 5 euro voor elke keer dat je naar de huisarts gaat. Dit zou een besparing van 33 miljard euro opleveren.

AWBZ

Ook de AWBZ wordt in dit voorstel versoberd. De eerste 90 minuten persoonlijke verzorging per week worden niet meer vergoed. Datzelfde geldt voor persoonlijke verzorging bij een indicatie van minder dan zes maanden. Verblijf in een verzorgingshuis of verpleeghuis wordt alleen vergoed bij een 'intensieve zorgbehoefte'.

Gehandicapten

Ook de zorg voor gehandicapten wordt in het voorstel aangepakt. Nu geldt een vergoeding voor mensen met een IQ onder de 85, dat wordt verlaagd naar 70.

Kinderen

Bij ouders met kinderen wordt gekeken naar het samenvoegen van diverse regelingen. Ook zou de hoeveelheid eigen vermogen (spaargeld) een rol gaan spelen bij het bepalen van het kindgebonden budget en de kinderopvang.

Zorgtoeslag

Deze vermogenstoets geldt in het voorstel ook voor de zorgtoeslag. Nu wordt de vermogenstoets alleen toegepast bij het aanvragen van de huurtoeslag.

Studenten

Voor studenten worden twee punten genoemd: het versoberen van de OV-studentenkaart en het omzetten van de basisbeurs in een sociaal leenstelsel. Beide punten kunnen samen een besparing van 415 miljoen euro opleveren.

Bezuinigen

Andere genoemden opties zijn:

1. Heffing voor vrachtwagens
2. Schrappen van projecten aan de A1, A6, A9 en A15
3. Hogere boetes
4. Nationale politie en een ministerie van veiligheid
5. Afschaffen provincies
6. Afschaffen waterschappen
7. Minder banen en minder vliegtuigen bij defensie
8. Minder uitgaven tegen de klimaatverandering
9. Minder uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking
10. Minder subsidie voor innovaties
11. Zelfstudie bij de inburgeringscursus