Oprah Winfrey en het aha-moment

Iedereen kent het: het aha-moment. Ineens heb je het: ‘Eureka!’ Je bent met iemand in gesprek en plotseling begrijp je de ander precies. ‘Aha!’ Ook Oprah Winfrey gebruikte het vaak in haar show. Een verzekeraar heeft de slogan nu gebruikt voor een grote reclamecampagne, maar Oprah kon het niet hebben dat iemand met haar leus aan de haal ging. Ze stapte direct naar de rechter en inmiddels is er een schikking getroffen. Is het mogelijk een bepaald begrip te ‘claimen’?

Aha!

Eureka, aaaah, aha. Allemaal begrippen die uiting geven aan een plotseling doorhebben van iets. Het aha-moment is een nieuw inzicht dat iemand plotseling krijgt. Het kwartje valt. Verschillende wetenschappers hebben hier onderzoek naar gedaan en het blijkt dat tijdens de aha-momenten een duidelijk verschil in hersenactiviteit te zien is. Ongeveer een derde van een seconde voordat het ‘aha-moment’ optreedt, is een plotselinge uitbarsting te zien van hoogfrequente golven in de hersenen. Deze verandering blijkt niet op te treden onder normale omstandigheden bij het oplossen van eenvoudige problemen, maar alleen bij het plotseling verwerken van moeilijkere gegevens. Daarnaast werd er een tweede, kleinere laagfrequente golf van elektrische activiteit gemeten, ongeveer anderhalve seconde voor het moment van inzicht. Wetenschappers zeggen dat dit ‘gating-effect’ optreedt om de dynamiek te laten winnen. Na deze golf wordt men zich plotseling bewust van het inzicht. Het is als even je ogen sluiten om je te concentreren op het oplossen van een probleem.‘Eureka!’

Reclamecampagne

Oprah Winfrey gebruikt het ‘aha-moment’ veel in haar show en het is echt een vast begrip geworden, iets kenmerkends voor haar. De verzekeringsmaatschappij Mutual of Omaha zag er wel brood in en zette de slogan in het middelpunt van een grote internetreclamecampagne. Een speciale site werd opgericht om Amerikanen aan het woord te laten komen over hun aha-moment. Typisch overdreven Amerikaanse uitspraken waren te horen: ‘Revolutionair’, ‘magisch’ en ‘het verandert je leven!’ De filmpjes zouden de bezoeker moeten inspireren tot een eigen aha-moment. ‘Mutual of Ohama, de trotse sponsor van aha-momenten’.

Rechtzaak

Dit ging Oprah Winfrey te ver. Het was ‘haar’ begrip en ze stapte naar de rechter. Harpo, haar productiehuis spande een rechtszaak aan en inmiddels is er een schikking getroffen. Haar argument was, dat zij geassocieerd zou worden met de verzekeraar. Er is verder niets naar buiten gekomen over de inhoud van de schikking.

Claim

Deze zaak klinkt voor ons als iets typisch Amerikaans. Hoe is het mogelijk een bepaald begrip te claimen? Er zijn toch wel meer slogans die in de talkshows voorbij komen, kan Oprah deze allemaal opeisen? Waar ligt de grens? Blijkbaar heeft de rechter haar ergens gelijk gegeven, anders had ze de rechtszaak wel verloren. Natuurlijk heeft de verzekeringsmaatschappij zich op glad ijs begeven, omdat het ‘aha’ begrip zo duidelijk bij Oprah hoort. Veel publiciteit is mooi meegenomen en door de rechtszaak is dit alleen maar toegenomen. Wellicht dat het bedrijf het zelfs zo uitgespeeld heeft?

Het blijft een moeilijke kwestie. Oprah is een van de meest invloedrijkste vrouwen ter wereld. Zodra zij ergens mee geassocieerd wordt, is dat product of dienst bij voorbaat al goedgekeurd. Verschillende bedrijven zijn al eerder aangeklaagd omdat ze gebruik gemaakt hadden van haar naam en foto’s om dieet- en schoonheidsproducten te promoten. Zodra een bedrijf de kans krijgt, liften ze mee op haar enorme succes. En dat is de keerzijde van de gouden medaille.