Reis van Paus Benedictus XVI naar Israël is controversieel

Maandag 11 mei 2009 zal Paus Benedictus XVI in Israël arriveren. Het is voor de derde keer dat een Paus na de Tweede Wereldoorlog Israël aandoet. Zijn voorganger Paus Johannes Paulus II was echter een totaal ander figuur dan de huidige Paus. Paus Johannes Paulus II heeft de Holocaust met eigen ogen gezien en was tegen de gedwongen doop van Joden. Paus Benedictus II was een lid van de Hitler jeugd. Ook twee recente fouten van Benedictus XVI maken hem controversieel.

Reis van Paus Benedictus XVI naar Israël 11-15 mei 2009

De Staat Israël is blij met het bezoek van Paus Benedictus XVI. Het is belangrijk voor de relatie tussen het Vaticaan en Israël. Het bezoek zou de dialoog tussen christendom, Jodendom en de islam kunnen versterken als onderdeel van een poging vrede te bewerkstelligen in de regio. De reis van de Paus naar Israël kan christenen over de hele wereld inspireren om naar Israël toe te komen en te zien dat de Staat Israël de complete vrijheid van religie garandeert voor de drie godsdiensten: Jodendom, christendom en islam. Christenen kunnen in Israël hun persoonlijk geloof versterken.

Moeizame relatie tussen het Vaticaan en Israël

Pas in 1993 bestaan er diplomatieke relaties tussen Israël en het Vaticaan. Deze relaties gingen vooraf aan bijna honderd jaar van contacten en diplomatieke activiteit die niet van harte gingen. Om nog maar te zwijgen over de slechte relatie tussen Rooms Katholieken en Joden gedurende twee millennia.

Vóór de oprichting van de staat Israël
Het Vaticaan is altijd tegen de oprichting van de Joodse Staat geweest. Sterker nog, het Vaticaan erkende het Joodse volk niet eens. De Zionisten hadden maar sporadisch contact met het Vaticaan. Het Vaticaan was in 1947 voor een internationaal bestuur over Jeruzalem. Het kwam voornamelijk op voor de bescherming van de Heilige Plaatsen.

Na de oprichting van de staat Israël
Het Vaticaan erkende de facto de Joodse Staat maar bond geen diplomatieke banden aan. Paus Paulus VI bracht in 1964 een bezoek, maar dit leidde niet tot diplomatieke relaties.

In 1965 verklaarde het Vaticaan dat niet alle Joden schuldig zijn aan de dood van Jezus. Hoewel theologische obstakels nu verdwenen waren, bleven er politieke problemen om Israël te erkennen.

Toen Israël in 1967 alle Heilige Plaatsen in handen kreeg, werd het Vaticaan pragmatischer. Het wil voor Jeruzalem een speciale status.

Verschillende Israëlische premiers bezochten het Vaticaan. Pas in 1978 toen Paus Johannes Paulus II aantrad kwam er verandering. De Paus had in zijn jeugd vele Joodse vrienden en hij was getuige van de Holocaust. In 1987 erkende de Paus dat de Joden recht hebben op een eigen staat. Het zou echter nog tot 1993 voordat er diplomatieke banden werden aangehaald.

Vanaf 1993 erkenning van Israël door het Vaticaan
Sinds 1993 bestaan er volledige diplomatieke betrekkingen tussen Israël en het Vaticaan. Het Vaticaan veroordeelt tegenwoordig alle vormen van antisemitisme. Het hoogtepunt vormde het bezoek van Paus Johannes Paulus II in 2000. Het was naast een pelgrimsreis ook een politieke reis.

Gedurende de Tweede Intifada werden de verhoudingen weer wat koeler. Toch kreeg de Joods-Katholieke verhouding veel aandacht. Vanaf 2003 is er een vruchtbare dialoog tussen de Heilige Stoel en het Opperrabbinaat in Israël.

Controverses bij de reis van Paus Benedictus XVI naar Israël

De reis van Paus Benedictus XVI naar Israël is voor heel wat Joden controversieel. De Duitse Paus was vroeger lid van de Hitler Jugend. Vanwege ziekte heeft hij niet lang in het Duitse leger gediend, maar hij was wel opgeroepen. Hij is totaal anders dan zijn voorganger Paus Johannes Paulus II die de Holocaust van dichtbij heeft meegemaakt en die de Joden goed kende.

zware fouten die de Paus heeft gemaakt
De Paus heeft tijdens zijn ambstperiode twee zware fouten gemaakt:

1. Hij heeft Bisschop Richard Williamson van zijn excommunicatie ontheven, terwijl deze de Holocaust ontkent. Williamson zegt dat er 200.000-300.000 Joden zijn omgekomen in de oorlog maar niet door de Holocaust. Hij zegt ook dat er geen gaskamers waren. Hoewel de Bisschop zijn verontschuldigingen heeft aangeboden, heeft hij niet echt zijn woorden teruggenomen. Hij zegt alleen de uitspraak niet gedaan te hebben als hij had geweten dat hij zijn vrienden in de kerk had beledigd.
2. De Paus gaf zijn zegen aan de deelnemers van de conferentie Durban II. Ook zond hij er een delegatie heen. Tijdens die conferentie kwam holocaust-ontkenner Ahmadinejad (Iraanse president) aan het woord.

Natuurlijk zal tijdens deze reis niet in het openbaar deze problemen besproken worden. Zowel Israël als het Vaticaan hebben er belang bij dat het een succesvolle pelgrimstocht zal worden. Maar achter de schermen zal er zeker overleg plaatsvinden, om fouten in de toekomst te vermijden.

Meer vindt u in onze special: Jodendom en christendom: een wereld van verschil.