Mens En Samenleving en Computers

Ghana ziet ontwikkelingshulp van Nederland als afval

Ghana ziet ontwikkelingshulp van Nederland als afval

Hulporganisaties zamelen reeds jaren tweedehands computers in, om als ontwikkelingshulp te verzenden naar onder andere Ghana. Zo wil men de plaatselijke bevolking de mogelijkheid bieden om toch enigszins te kunnen profiteren van de technologische ontwikkelingen, zodat een bijdrage kan worden geleverd aan de algemene ontwikkeling van het land. In de praktijk wordt deze vorm van ontwikkelingshulp echter grof misbruikt, met ernstige gevolgen voor de gezondheid van mens en natuur.


Ontwikkelingshulp

Een poging om Derde wereldlanden en/of ontwikkelingslanden met hun burgers en instellingen te helpen zich verder te ontwikkelen, om zo een hogere levensstandaard te bereiken, wordt Ontwikkelingssamenwerking genoemd.

Ontwikkelingssamenwerking is actief op terreinen zoals:
  • armoede-bestrijding
  • voedselzekerheid
  • economische hervormingen
  • onderwijs en gezondheidszorg
  • infrastructuurontwikkeling
  • democratie en participatie
  • duurzame ontwikkeling
  • culturele eigenheid

Naast het bieden van ontwikkelingshulp in samenwerkingsverband zoals bijvoorbeeld de Verenigde Naties, is er sprake van bilaterale hulp: De hulp die de Nederlandse regering, zonder tussenkomst van een internationale organisatie, in het kader van haar ontwikkelingssamenwerking verstrekt aan ontwikkelingslanden. Wereldwijd is de bilaterale hulp van 2000 tot 2005 gegroeid van 45 tot 95 miljard dollar. Daarnaast zijn reeds jaren ook burgers, stichtingen, sociale organisaties, scholen, bedrijven en andere groepen actief op het gebied van ontwikkelingshulp. In Nederland worden dit particuliere initiatieven genoemd.

[N.B. Indien men in 5 jaar tijd 55 miljard dollar (ouderwetse waarde tot 2005) investeert in ontwikkeling van derdewereldlanden en ontwikkelingslanden, waarom blijft enige resultaat dan uit? Waar zijn die 55 miljard dollar gebleven en wat ziet de lokale hulpbehoefende bevolking daar voor terug?]

Nieuws 5 augustus 2008: 'Nederland dumpt chemisch afval in Ghana'

Nederland dumpt electronisch afval in Ghana, kopt het nieuws vandaag. Greenpeace zou een onderzoek hebben gedaan naar schroothopen in Ghana. Uit het onderzoek wordt geconcludeerd dat Nederland haar chemische afval dumpt in Ghana.

Internationale verdragen verbieden de uitvoer van giftig afval naar landen als Ghana. Maar goede tweedehands elektronica is er welkom. Hulporganisaties zamelen reeds jaren tweedehands computers in, om als ontwikkelingshulp te verzenden naar onder andere Ghana. Zo wil men de plaatselijke bevolking de mogelijkheid bieden om toch enigszins te kunnen profiteren van de technologische ontwikkelingen, zodat een bijdrage kan worden geleverd aan de algemene ontwikkeling van het land. Zoals de definitie van ontwikkelingssamenwerking aangeeft, is het van belang door middel van ontwikkelingshulp een hogere levensstandaard te bereiken voor de plaatselijke bevolking aldaar.

In de praktijk lijkt deze vorm van ontwikkelingshulp echter te worden misbruikt: men vernietigt de computers zodat edelmetaal kan worden gewonnen om vervolgens te verkopen. Resulteert het kortzichtige financieel belang in misbruik van ontwikkelingshulp?

De tweedehands computers worden bijvoorbeeld in Nederland ingezameld. Vervolgens worden ze verscheept naar landen als Ghana om daar gratis aan te kunnen bieden aan organisaties en burgers. Hiermee wordt getracht een feitelijke bijdrage te leveren aan de ontwikkeling en de verbetering van de levensstandaard. Computers brengen vooruitgang en kunnen dus feitelijk bijdragen aan verbetering.

Vandaag wordt Nederland door Greenpeace beschuldigd van het illegaal dumpen van chemisch afval in Ghana. De milieuorganisatie vond hoge concentraties lood en dioxine op de vuilstortplaatsen van Accra en wijst met de beschuldigende vinger naar Nederland. Chemisch afval uitvoeren naar landen als Ghana is inderdaad niet toegestaan. Maar is hier daadwerkelijk sprake van het uitvoeren en dumpen van chemisch afval?

Afrikaanse mentaliteit maakt gebrek aan ontwikkeling een feit?

In een documentaire van de publieke omroep van enkele jaren geleden, werd reeds pijnlijk duidelijk dat het verzenden van materiaal alleen, niet voldoende bijdraagt aan de ontwikkeling van een land. Een voorbeeld:

Auto
Men had een aantal tweedehands auto's -Jeep- in zeer goede staat, geschonken zodat een bijdrage kon worden geleverd aan de mobiliteit en ontwikkeling. Toen na enige tijd één band lek was geraakt, werd de auto aan de kant van de weg achtergelaten, onderdelen werden verkocht of gebruikt voor andere doeleinden en de auto was binnen korte tijd van zeer goede staat omgezet in een hoopje schroot. Eén lekke band... En het doel van de hulpverlening is reeds teniet gedaan.

De mentaliteit van de burger is gelijk aan die van het land in ontwikkeling. Naast het verstrekken van materiaal, is het dus noodzakelijk kennis over te brengen, zodat het materiaal maximaal kan worden benut. Door kennis over te brengen, kan de mentaliteit meegaan in de algemene ontwikkeling. Indien men een volgende keer de band zou verwisselen of repareren, zodat de auto als hulpmiddel kan worden blijven gebruikt, zou enorme ontwikkeling betekenen. Eén lekke band en de auto wordt tot op heden als schroot beschouwd.

Het verder kijken dan de huidige stand van zaken, is voor mensen in ontwikkelingslanden een moeilijke zaak. Het leven bij de dag, hopen om morgen gezond weer wakker te worden, hopen om te kunnen eten een volgende dag, draagt niet bij aan het ontwikkelen van denkwijzen en vooruitkijken. Indien de band van de Jeep vandaag lek is en men kan voor onderdelen geld of eten ontvangen zodat men kan voorzien in dagelijkse behoeften, is de keuze snel gemaakt. Dat men volgende week dan weer kilometers moet lopen, doordat de auto is verdwenen, denkt men op dat moment niet aan. Misschien leeft men volgende week niet eens meer, wat heb je dan aan zo'n auto? Eén lekker band...

Foto: © Kate Davison
Foto: © Kate Davison
Computers
Hulporganisaties zamelen reeds jaren tweedehands computers in, om als ontwikkelingshulp te verzenden naar onder andere Ghana. Zowel burgers, stichtingen en sociale organisaties, als scholen, bedrijven en andere groepen zijn actief op het gebied van ontwikkelingshulp en zamelen onder andere tweedehands computers in om een feitelijke bijdrage te kunnen leveren.
Door het verstrekken van computers wil men de plaatselijke bevolking en de plaatselijke overheden/organisaties de mogelijkheid bieden om toch enigszins te kunnen profiteren van de technologische ontwikkelingen, zodat een bijdrage kan worden geleverd aan de algemene ontwikkeling van het land. Zoals de definitie van ontwikkelingssamenwerking aangeeft, is het van belang door middel van ontwikkelingshulp een hogere levensstandaard te bereiken voor de plaatselijke bevolking aldaar.

Ook de overheid ziet het inzamelen van tweedehands computers reeds jaren als een goed initiatief. Zo kunt u hier lezen dat de gemeente Amsterdam met behulp van overheidssubsidie 100 computers schenkt aan Ghana: Gemeente Amsterdam stuurt computers naar Ghana
Verder vindt u online vele (particuliere) hulporganisaties, die zich inzetten voor het schenken van computers aan ontwikkelingslanden.

De tweedehands computers worden dus massaal ingezameld om ontwikkelingslanden de mogelijkheid te bieden enigszins mee te komen met technologische ontwikkelingen. Computers bieden bij uitstek de mogelijkheid tot ontwikkeling. Zowel het ambtelijk systeem kan hiermee worden verbeterd, waardoor ontwikkeling versneld kan plaatsvinden, als de lokale bevolking, die de mogelijkheid geboden kan worden zich te ontwikkelen door in het bezit te zijn van een computer.

De intentie van het verzenden van tweedehands computers naar ontwikkelingslanden, is het teweegbrengen van ontwikkeling. De computers worden gratis aangeboden. Het effect op de langere termijn zou ontwikkeling kunnen laten zien. Echter, de mentaliteit in Afrika houdt meer rekening met resultaten op de korte termijn. Het schenken van de computers kan op de langere termijn resulteren in grote ontwikkelingen.

Op de korte termijn kunnen die tweedehands computers echter direct geld opleveren: door ze te slopen en het aanwezige edelmetaal te verwijderen en te verkopen. Er wordt hiermee geenszins een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling of aan de verbetering van het toekomstperspectief. Maar juist dit laatste ontbreekt de gemiddelde burger in Afrika. Zonder toekomstperspectief is het blijkbaar moeilijk om gebruik te maken van mogelijkheden tot ontwikkeling.

Indien de regerende overheid in bijvoorbeeld Ghana niet bijdraagt aan een correcte afhandeling van de verkregen ontwikkelingshulp, door computers correct te verdelen en in gebruik te nemen, door schroothopen af te sluiten voor burgers en het weigeren van computers op schroothopen, komt de ontwikkelingshulp niet tot zijn recht. Indien de regerende overheid ook slechts oog heeft voor de financiële winst op de korte termijn, wordt ontwikkeling zelfs volledig genegeerd.

Conclusie

Toen Nederland in 1946 ontwikkelingshulp mocht ontvangen van de Verenigde Staten in de vorm van materiaal en electronica werd dat in goede orde ontvangen om vervolgens maximaal in gebruik te worden genomen. Dit werd niet omgesmolten voor het edelmetaal of uit elkaar gehaald voor onderdelen, dit werd niet als schroot of afval behandeld, dit werd als materiaal en hulp beschouwd en maximaal in gebruik genomen.
Nederland was in 1946 een ontwikkelingsland. Gesloopt door de oorlogen met ernstige armoede en hongersnood voor de Nederlandse burgers tot gevolg. Indien de Nederlandse bevolking toen op dezelfde wijze had gehandeld als de overheid en burgers van Ghana nu doen inzake ontwikkelingshulp, hadden we nu ook nog altijd als ontwikkelingsland kunnen worden beschouwd.

Greenpeace wijst een beschuldigende vinger naar Nederland voor 'het dumpen van chemisch afval', terwijl de beschuldigende vinger gericht zou moeten zijn op Ghana en haar wijze van handelen. Het bieden van ontwikkelingshulp door het gratis aanbieden van tweedehandscomputers, mag geenszins worden beschouwd als het dumpen van chemisch afval, dus als het zijn van een strafbaar feit. Het correct omgaan met ontwikkelingshulp is een voornaamste voorwaarde voor het laten slagen van hulp. Zolang Ghana niet correct handelt inzake het ontvangen en correct gebruiken van ontwikkelingshulp, blijft feitelijke ontwikkeling uit en nemen sociale, economische en milieutechnische problemen enkel toe. Zolang Nederlandse overheden en organisaties ontzettend veel geld verdienen aan 'ontwikkelingshulp' die op papier bestaat, maar in de praktijk laat zien dat men met name zichzelf verrijkt, blijft de problematiek bestaan.

Ontwikkelingshulp is de meest grootschalige vorm van oplichting. De mensen onderaan de ladder worden er nimmer beter van. En bovenaan?

Ik keur de beschuldigende vinger van Greenpeace dan ook volledig af. Met de intentie de Nederlandse burgers een schuldgevoel aan te praten zodat men de laatste zuurverdiende centjes naar Greenpeace zal overmaken, is het onderzoek door Greenpeace gepresenteerd. Nederland maakt zich echter niet schuldig aan het dumpen van chemisch afval door tweedehands computers; Nederland zet zich -tegen beter weten in- op papier en financieel maximaal in voor de ontwikkeling en de vooruitgang van derdewereld- en ontwikkelingslanden.

Greenpeace dient Ghana te ondersteunen in- en te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid inzake ontwikkeling en ontwikkelingshulp. Greenpeace dient zich te richten op de misstanden in landen als Ghana, zodat feitelijk een bijdrage kan worden geleverd aan verbetering en ontwikkeling.
© 2008 - 2009 Alex, gepubliceerd in Mens en Samenleving (Nieuws uitgelicht...) op 05-08-2008, laatst gewijzigd op 05-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Alex is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Foto: Kate Davison

Reageer op het artikel "Ghana ziet ontwikkelingshulp van Nederland als afval"


Door Wouter op 16-09-2008

Het is duidelijk dat hulp lang niet altijd effectief is. Hulp in de vorm van noodhulp of bij onderwijs of gezondheidszorg lijken me nuttige vormen van hulp. Uiteindelijk gaat het erom de mensen in ontwikkelingslanden de kans te geven zichzelf uit hun armoede te werken. Tariefmuren en andere oneerlijke handelsregels helpen daar niet bij. Door de EU met landbouwsubsidies ondersteunde tomaten die in Afrika gedumpt worden en de lokale boeren kapot maken bijvoorbeeld. Het helpt om meer producten met een fair trade keurmerk te kopen in wereldwinkel of supermarkt. Daarvoor kijgt de boer een eerlijke prijs. Een ander probleem voor mensen in ontwikkelingslanden is dat ze tegenslagen vaak financieel niet te boven kunnen komen. Daarvoor is het nodig dat er een finacieel systeem komt voor microkredieten maar ook voor sparen. Om dat proces verder op gang te hebben is het denk ik nuttig te investeren in microkredieten via organisaties als oikocredit, Triodos bank of ASN bank. Zo kunnen mensen in ontwikkelingslanden zelf hun verantwoordelijkheid nemen. Het meeste geld wordt snel weer terugbetaald en kan vaker worden gebruikt. Uiteindelijk kan spaargeld voor de kredieten worden gebruikt. Dit helpt de economie verder op gang. Zo worden mensen niet afhankelijk van hulp en verandert hun mentaliteit.