De strijd tussen originele en generieke medicijnproducenten

Producenten van geneesmiddelen doen er alles aan om zo lang mogelijk hun monopoliepositie voor de verkoop van een origineel medicijn te behouden. Daarvoor gebruiken ze een aantal trucs die door Europees commissaris Neelie Kroes niet werden gesmaakt.


Wat zijn generieke geneesmiddelen?


Een generiek geneesmiddel is een exacte kopie van een origineel geneesmiddel dat al een tijdje op de markt is. Het bevat precies dezelfde stoffen als het origineel, heeft dezelfde uitwerking, moet op dezelfde manier toegediend worden en is minimaal 1/3de goedkoper. Doorgaans wordt het door een ander bedrijf onder een andere naam op de markt gebracht.

Het generische geneesmiddel mag slechts verkocht worden als het octrooi van het originele is afgelopen. Immers, als een bedrijf beslist van een geneesmiddel op de markt te brengen moet het een patent of octrooi aanvragen, waardoor het bedrijf het alleenrecht op verkoop ervan voor twintig jaar in zijn bezit heeft. Hierin zijn echter ook de jaren van onderzoek en ontwikkeling begrepen, zodat in de realiteit de duurtijd met de helft is ingekort.



Onderzoek Neelie Kroes


Een tijdje geleden werden de resultaten bekend gemaakt van een sectoronderzoek in de farmaceutische industrie verricht door toedoen van Europees Commissaris voor Mededinging Neelie Kroes. Hieruit bleek dat generieke geneesmiddelen gemiddeld zeven maanden na afloop van het octrooi van het originele medicijn op de markt komen.
 Het onderzoek werd uitgevoerd ‘op grond van de vaststelling dat de concurrentie op de geneesmiddelenmarkt niet naar behoren werkt, onder meer omdat merkgeneesmiddelenbedrijven vaak ten onrechte schermen met octrooirechten en zo de generieke spelers van de markt houden.’



Misbruiken

Dat bedrijven zolang mogelijk hun monopoliepositie voor de verkoop van hun geneesmiddel willen behouden is vanuit hun standpunt begrijpelijk. Daarom zoeken ze naar strategieën om concurrenten zolang mogelijk af te houden. 
Zo vragen ze vaak tientallen extra octrooien aan slechts op basis van een verschillende doseringsvorm, een alternatief productieproces of een verschillende patiëntendoelgroep. Zo verplichten zij generieke geneesmiddelenbedrijven tot dure en tijdrovende -variërend van twee tot negen jaar - procedures voor het aanvechten van deze aanvraag. 
Een andere truc bestaat erin een ‘nieuw‘ medicijn te ontwikkelen dat zich in se weinig onderscheidt van het oorspronkelijke, maar als een ‘opvolgingsgeneesmiddel‘ wordt voorgesteld dat, luidens hun publiciteit, een betere werking zou hebben. Als ze hiervoor een nieuw octrooi verkrijgen verlengen ze als het ware hun monopolie en kunnen ze hun prijzen even hoog houden.



Win-win


Generische geneesmiddelen zijn medicijnen die voor de patiënt gelijk zijn aan de originele versie, maar die vooral een flink stuk goedkoper zijn. Ook voor het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering in België - het RIZIV, dat reeds met aanzienlijke tekorten kampt, scheelt dat een flinke slok op de borrel aangezien dan een aanzienlijk lagere tussenkomst vereist is.

Een win-win-situatie dus voor zowel de privépersoon als de maatschappij in het algemeen.
 Om deze scheefgegroeide marktpraktijken een halt toe te roepen zou het best zijn om de het octrooisysteem zoals het nu functioneert te herzien en meer echte innovatie aan te moedigen, aangezien er in de praktijk door de farmaceutische bedrijven meer aan marketing wordt uitgegeven om de eigen geneesmiddelen te promoten dan aan wetenschappelijk onderzoek.