Sterfte van de honingbij als gevolg van pesticiden

De bijen populatie gaat in een snel tempo achteruit. Het milieubureau van de Verenigde Naties heeft in een rapport aandacht gevraagd voor de grote sterfte van de bijen.

Waarvoor zijn de bijen nodig

Planten zijn voor de voortplanting en evolutie afhankelijk van de bestuiving van de bij. Groenten en fruit zijn voor de bestuiving eveneens afhankelijk van de bij en bijenvolken worden dan ook door imkers te huur aangeboden aan groenten en fruittelers. Denk aan onze aardbeien, kersen en bessen maar ook paprika en courgette. Dit zijn allemaal producten die alleen kunnen groeien met behulp van de honingbij. Van alle Europese landen heeft Nederland de hoogste bijensterfte. Het milieubureau van de Verenigde Naties heeft aandacht gevraagd voor het groeiend probleem van de bijensterfte. Op sommige plaatsen in de wereld is 85% van de bijen populatie inmiddels afgenomen.

Pesticiden

Er is in de negentiger jaren een nieuwe soort landbouwgif op de markt gebracht wat op de planten wordt gespoten en waardoor de hele plant giftig wordt. Het middel heet imidacloprid. Het gaat hier om een landbouwgif wat giftiger is dan DDT zo werd gesteld in het programma Zembla van zaterdag 12 maart 2011. Het afweersysteem van de jonge bijen breekt af en ze gaan dood. In Frankrijk heeft men het middel reeds verboden bij de teelt van zonnebloemen en mais. Ook in Duitsland geldt een verbod om dit middel te gebruiken bij bepaalde gewassen. In Nederland wordt het middel ook gebruikt op grasvelden en zelfs op golfbanen. Ook het oppervlaktewater komt in aanraking met dit landbouwgif wat als zeer gevaarlijk kan worden geschouwd.

Wat is imidacloprid

Imidacloprid is een insecticide die in de jaren tachtig ontwikkeld is in Japan. Het wordt verkocht o.a. met de naam: Gardiflor, Confidor, Provado. Er zijn meer bedrijven die dit product verkopen en dan heeft het een naam zoals bijv. sombrero of warrant.
Het middel is werkzaam o.a. tegen bladluizen en de witte vlieg. Men spuit het op appelbomen, tomatenplanten en ook op sierplanten. Toen het middel werd toegelaten in augustus 2009 werd door de Europese Unie reeds voorgeschreven dat er aandacht moet worden besteed aan de bescherming van de honingbij. In gebieden met veel glastuinbouw, bollenteelt en boomteelt is het oppervlaktewater sterk verontreinigd door imidacloprid. Er zijn metingen gedaan waarbij de norm 10.000 keer werd overschreden.

Welke rol speelt de Universiteit van Wageningen

Wereldwijd zijn er inmiddels publicaties van wetenschappers waarbij het verband tussen pesticiden zoals imidacloprid en de sterfte van bijen wordt aangetoond. In het programma Zembla kwam aan het woord de onderzoeker Dr. Blacquière van Plant Research International (PRI) maar hij zegt zich geen zorgen te maken over deze pesticide. Hij zegt dat de oorzaak van de bijen sterfte vooral ligt bij een parasiet waar onze honingbij niet tegen is opgewassen. Ook spreekt hij over slechte imkers. Maar een imker die al 50 jaar dit beroep uitoefent heeft een duidelijk andere mening en zegt dat volgens de imkers alleen het landbouwgif de oorzaak is van de sterfte van zijn bijen. De universiteit van Wageningen is het belangrijkste bijen insituut van Nederland. Maar het is tevens een onderzoeksbedrijf voor de chemische industrie. Het eco toxicologisch onderzoek wordt in opdracht van de industrie uitgevoerd en daarover wordt dan ook niet naar buiten gepubliceerd. Wanneer je door een bedrijf wordt betaald dan ontstaat er een economische band. Het bedrijf wat betaalt kan een grote druk uitoefenen om de resultaten van een onderzoek niet naar buiten te brengen. Dit is in het verleden ook wel gebeurd. De firma Bayer is producent van bestrijdingsmiddelen zoals imidacloprid.

Bayer

Een medewerkster van de firma Bayer gaf in het interview in Zembla aan dat ze inderdaad samenwerken met PRI en dat ze de verwachting heeft dat wetenschappers de neutrale experts zijn. Echter de heer Blacquière zegt geen onderzoek gedaan te hebben naar het verband tussen pesticiden en bijen sterfte. Prof. Bonmatin van de Universiteit van Orléans verklaart dat er wereldwijd langdurig onderzoek is gedaan naar het verband tussen pesticiden zoals imidacloprid en de bijensterfte en dat deze stoffen wel degelijk de veroorzaker zijn van de grote sterfte onder de bijen.

Het ministerie van Landbouw

Het Ministerie van Landbouw wil dat boeren en tuinders een zo hoog mogelijke productie halen. Dus is de wens om landbouwgif terug te dringen niet erg groot. In dit verband is het opmerkelijk dat de Rabobank- van oudsher de bank voor boeren en tuinders- nu met een rapport is gekomen waarmee ze de discussie over de bijen sterfte een impuls willen geven. De Rabobank stelt in haar rapport dat de bank veel bedrijven financieel steunt en is van mening dat zo wel universiteiten als de overheid te weinig doen om de bijen sterfte terug te dringen.

De Nederlandse overheid baseert zich op de resultaten van Wageningen en niet op wetenschappelijke literatuur. Inmiddels is bekend geworden dat Groen Links vragen gaat stellen aan de staatssecretaris van Landbouw over deze problematiek.