Embryoselectie, ja of nee?

Embryoselectie, wat is dat en hoe wordt er geselecteerd? Bij embryoselectie (PGD, de afkorting van Pre-implantatie Genetische Diagnostiek) worden embryo’s die een dodelijke ziekte bij zich dragen gescheiden van embryo’s die het gen niet bij zich dragen. Embryo’s die het gen dragen worden afgekeurd om terug geplaatst te worden en hebben dus geen kans om uit te groeien tot een mens. Ze worden afgekeurd om te leven. Bij embryoselectie worden embryo’s die een gen voor een dodelijke ziekte (bijvoorbeeld dodelijk spierziekten) bij zich dragen geselecteerd en dus niet in de baarmoeder van een moeder (terug) geplaatst. Alleen dan zouden zij namelijk een kans hebben om uit te groeien tot een mens. De embryo’s die door IVF tot ontwikkeling komen, worden door middel van deze selectie geselecteerd op genetische afwijkingen. Jaarlijks maken ongeveer 100 tot 150 koppels die een kind willen, gebruik van deze techniek. Het gaat hier in principe om ouders die anders misschien geen kinderen (meer) zouden durven nemen of die het een kind en zichzelf niet aan willen doen om een kind te krijgen wat slechts een kort en pijnlijk leven zal moeten lijden. Het gaat om erfelijke ziektes die (dus) niet te genezen zijn. Het betreft bijvoorbeeld spierziektes zoals ernstige vormen van spierdystrofie zoals Duchenne, maar ook de ziekte van Huntington, waarbij mensen die de ziekte krijgen wel een jaar of 60 of oud kunnen worden maar iemand die de ziekte van Huntington heeft, krijgt een zeer zwaar leven waarbij het lichaam langzaam maar zeker gesloopt wordt. Mensen die dit gen bij zich dragen weten dat de erfelijke ziekte zal worden doorgeven en wie het gen draagt zal de ziekte ook krijgen. Dit is een heel moeilijk vooruitzicht.

Embryoselectie AZM

O.a. in het AZM, voluit Academisch Ziekenhuis Maastricht wordt embryoselectie in Nederland toegepast.

Embryoselectie bij andere ziektes, zoals kanker

In mei 2009 is er enige ophef ontstaan omdat er in de media aandacht aan werd gegeven dat minister Bussema van Volksgezondheid in een brief aan de Tweede Kamer schreef dat embryoselectie bij de erfelijke vormen van borstkanker en darmkanker, redelijk en wenselijk is en dat het een optie is voor individuele gevallen. Als mensen het gen voor deze kankers bij zich dragen is het echter niet met 100% zekerheid te stellen dat zij ook daadwerkelijk kanker zullen krijgen. Sinds 2003 is deze vorm van embryoselectie volgens het Planningsbesluit Klinische Genetica officieel toegestaan in Nederland maar het Academisch Ziekenhuis in Maastricht had het nog uitgesteld omdat de staatssecretaris (Ros) van het CDA toentertijd bezwaar had tegen deze vorm van embryoselectie.

Bussema besprak deze aanvulling verder niet met het kabinet en dat viel verkeerd bij christelijke partij de Christenunie, die niet staan te juichen voor embryoselectie en ze voelen zich als regeringspartij buiten spel gezet en niet serieus genomen. Bij de CU is men van mening dat er een God bestaat die het leven heeft gemaakt en mensen mogen daarom niet beslissen wie wel en niet mag leven. Alleen God mag over dood en leven beslissen. Premier Balkenende heeft daarop minister Busseman gedwongen om de brief terug te trekken zodat er eerst over gedebatteerd kan worden.

Embryoselectie op kanker, ja of nee?

Het Academisch Ziekenhuis Maastricht heeft ondertussen besloten om wel door te gaan met het selecteren van embryo’s op het kankergen.

De vraag zal steeds weer blijven: waar legt men de grens, daarom zal het debat gaande blijven.

Lees verder

• KI, KID, KIE, IUI, FSP, kunstmatige inseminatie, wat is dat?
• Eicellen invriezen?