InfoNu.nl > Nieuws uitgelicht… > Mens en gezondheid > Ebola-virus nog steeds niet onder controle

Ebola-virus nog steeds niet onder controle

Ebola-virus nog steeds niet onder controle Sinds de ebola-epidemie begin 2014 zijn er op datum van 2 oktober 2014, 3.159 sterfgevallen en ongeveer 6.808 mensen die reeds besmet zijn met het virus. De epidemie lijkt nog steeds niet onder controle. Steeds meer mensen gaan zich zorgen maken over een eventuele ebola-uitbraak in Europa. Hulpverleners die besmet raakten, werden reeds gerepatrieerd naar hun thuislanden. Maar is dit zonder gevaar? Hoe komt het dat het ebola-virus in West-Afrika zo moeilijk uit te roeien is? Wat zijn de mogelijke behandelingen tot nu toe en wat zijn de verwachtingen in de evolutie van de Ebola-epidemie?

Evolutie

Het ebola-virus heeft zich over vijf landen verspreidt namelijk Liberia, Sierra Leone, Guinee, Nigeria en Senegal.
In Senegal en Nigeria lijkt het ebola-virus onder controle. Sinds 31 augustus 2014 zouden er geen nieuwe gevallen van besmettingen bijgekomen zijn. In Nigeria loopt op 3 oktober 2014 de éénentwintig dagen af waarin de laatste patiënten worden gevolgd. Als de situatie daar nu nog lange tijd zo aanhoudt, is dit een stap in de goeie richting.

In Guinee, Liberia en Sierra Leone blijft het ebola-virus zich verder verspreiden op een snelle tempo. Deze regio's blijven zwaar getroffen door de epidemie en alle dagen duiken er nieuwe besmettingen op. De Wereldgezondheidsorganisatie meldde dat er sedert 15 september 2014 een lichte daling was van het aantal geregistreerde besmettingen. Toch meldt ze er ook bij dat niet alle besmettingen aan de autoriteiten gemeld zijn. De lichte daling zou verband houden met de verbeterde toestand in de hoofdstad Manrova. Maar volgens de organisatie Save the Children blijft het aantal sterfgevallen onderschat. Telkens als een epidemie in één gebied onder controle is, verspreidt het virus zich naar een ander gebied. Daarbij komt nog dat het aantal kinderen dat op straat of anoniem thuis sterft serieus onderschat is en niet geregistreerd is.

Zo brak er ook ebola uit In een afgelegen regio in het noordwesten van het Democratisch Republiek Congo. Hierbij zou het om een andere stam gaan dan in West-Afrika. Het ebola-virus in West-Afrika is een variant op de Zaïrestam en is in 60 tot 70% van de gevallen dodelijk. Daaruit leidt men dat de twee geen verband houden met elkaar. In Congo maakte het virus al 42 doden sedert de uitbraak op 11 augustus 2014 tot en met 2 oktober 2014. Uit het voorgaande kunnen we stellen dat er in bepaalde gebieden een lichte verbetering is maar dat het virus nog niet onder controle is.

Waarom is het ebola-virus zo moeilijk uit te roeien in West-Afrika?

De ernst van de situatie werd te laat ingezien

In Afrika heeft het ebola-virus in het verleden al verschillende malen de kop opgestoken. De dodelijkste epidemie in Afrika was die van 1976 in het dorp Yambuku in Congo. Toen vielen er 280 doden. In 1995 brak het virus nogmaals uit in Congo (Kikwit). Dit was dan hoofdzakelijk in landelijke gedeeltes en de situaties was toen heel vlug onder controle. Niemand had nu verwacht dat de epidemie van begin 2014 zo een omvang zou nemen. In april 2014 leek het erop dat de ebola-uitbraak aan het doven was en dacht het Ministerie van Gezondheid van Guinee dat alles onder controle was. Maar niets was wat het leek. Het ebola-Virus verspreidde zich verder in Guinee, Liberia en Sierra Leone. De experts die ter plaatse kwamen waarschuwden dat de ebola-epidemie uitbreidde in plaats van uit te doven. Maar veel landen, waaronder ook Europa hebben de waarschuwingen miskend en het eerst niet erkend als een prioritaire agendapunt waardoor de ontwikkeling van een hulpplan met vertraging op gang is gekomen.

Er is onvoldoende medische personeel en materiaal voor het groeiend aantal patiënten

De Wereldgezondheidsorganisatie roept om internationale hulp. Er is dringend nood aan:
  • medisch personeel
  • veldlaboratoria
  • veldbedden en tenten
  • beschermend kledij
  • ontsmettingsmiddel
  • generatoren

Het leger zoals gestuurd door de Verenigde Naties heeft ervaring om de vrede en de veiligheid te bewaren maar "de aanwezigheid van militairen verandert niets aan de wortels van de epidemie, zoals de gebrekkige gezondheidsinfrastructuur en de armoede.", zegt Rushton.

Er is een duidelijk verschil in cultuur

  • Er werd geen rekening gehouden met de 'cultuurgevoeligheid'. De basisgezondheidszorg die reeds bestond werd niet betrokken in de programma's die opgezet werden door de westerse landen. De NGO's gingen onmiddellijk hun zegje doen en mensen in quarantaine plaatsen. Dit had als gevolg dat de lokale bevolking het westen nog meer gingen wantrouwen. Sommigen sloegen zelfs op de vlucht om niet in quarantaine te worden geplaatst. Er is angst voor stigmatisering maar ze vrezen vooral dat de ziekte er nog erger wordt. Ze zien en horen voornamelijk dat mensen er doodgaan.
  • De bevolking wantrouwt het medisch personeel. Ze berusten meer op traditionele geneeskunde. Oorspronkelijk dacht de bevolking zelfs dat de artsen het ebola-virus zelf verspreiden of dat de artsen aan orgaanhandel deden.
  • De bevolking heeft weinig kennis van geneeskunde en nog minder van microbiologie. Mensen begrepen het proces van besmetting niet of het klonk ongeloofwaardig in hun ogen. Er is een terughoudendheid van de burgers om naar het ziekenhuis te gaan. Dit heeft tot gevolg dat de patiënten te lang wachten vooraleer ze hulp zoeken. Daarbij komt nog dat de lokale bevolking erg gelovig is dat ze bij ziekte samen groeperen in kerken om er samen te bidden, steun en troost te zoeken bij elkaar.
  • De regio's waar het ebola-virus uitbrak zijn dichtbevolkte gebieden waardoor de kans op besmetting nog groter is.
  • De normen van hygiëne zijn in sommige gevallen nog ondermaats waardoor het virus meer kans krijgt.
  • De traditionele begrafenisrituelen waarbij veel lichamelijk contact is met de overledenen hebben bijgedragen aan de verspreiding van het ebola-virus.

Er is nog steeds geen medicatie of behandeling beschikbaar

Er wordt nog steeds gezocht naar een effectief middel ter bestrijding van het virus. Tot in september 2014 zijn er enkel experimentele ebola-vaccins ontwikkelt. De Wereldgezondheidsorganisatie meldt dat er tegen begin 2015 tienduizend vaccins beschikbaar zouden zijn. Deze vaccins worden ontwikkeld door GSDK, een Britse firma en NewLink Genetics, een Americaanse firma.

Het experimenteel vaccin ZMapp is sedert eind augustus 2014 uitgeput maar voor het einde van het jaar zouden er nog een honderdtal extra bijgemaakt worden. Dit is natuurlijk verre van genoeg voor de huidige epidemie. Maar er moet ergens mee gestart worden. In de Verenigde Staten zullen in de loop van oktober 2014 gezonde proefpersonen geneesmiddelen toegediend krijgen in de testfase. Deze geneesmiddelen worden door Canada ontwikkeld maar de licentie ligt in handen van Newlink Genetics. Het gaat om de 'rVSV-ZEBOV'. In de Verenigde Staten en in Groot-Brittannië lopen al sinds september 2014 proeven met een tweede veelbelovende entstof, namelijk het vaccin 'CAD3-ZEBOV'. Wanneer er een definitieve vaccins in grote aantal zullen uitgebracht worden is nog niet geweten. Het is momenteel afwachten op de resultaten van de experimentele middelen. Sommige middelen lijken goede resultaten op te leveren op testen gedaan op dieren maar of het ook evengoed zal aanslaan bij mensen is nog af te wachten. De meest effectieve behandelingsmethode tot nu toe blijft nog steeds de triage tussen gezonde en besmette mensen verder te zetten. De behandeling bestaat uit het bestrijden van de complicaties. De besmette patiënten krijgen extra vocht, koortswerende middelen, antibiotica en vitaminepreparaten via infuus om het immuunsysteem van de patiënten te versterken. De transfusie met bloed of serum van patiënten die het virus overwonnen hebben kunnen op korte termijn de mortaliteitsgraad ook doen dalen waardoor sommigen ook vers bloed toegediend krijgen. In sommige zeldzame gevallen slaagt deze methode en herpakt het afweersysteem zich waardoor de patiënt er weer bovenop kan geraken. Maar in de meeste gevallen is een genezing tot nu toe eerder uitzondering dan regel. In sommige gevallen probeert men een experimentele behandeling te geven met een niet-geregistreerd geneesmiddel maar de middelen zijn niet altijd voorhanden. Ondanks alle inspanningen blijven de meeste patiënten sterven.

Besmette Europeanen

Dat er Europeanen besmet geraken is onvermijdelijk. Er werden reeds hulpverleners naar hun land van oorsprong gerepatrieerd. In Europa worden de Europeanen vooral behandeld met experimentele medicatie maar toch blijken ze tot nu toe geen grotere overlevingskansen te hebben. Het repatriëren van Westerlingen naar hun thuisland kent een gedeelde opinie tussen de Europese bevolking. Sommigen zouden de zieken liever ter plaatse willen houden.Omwille van de angst die er heerst is dit een begrijpelijke reactie. Maar toch hebben de hulpverleners die strijden tegen de ziekte in de getroffen regio's het recht op een volwaardige behandeling in de beste condities. Ook voor de familie van de zieken is het menswaardiger om de leden terug naar het thuisland te brengen. Tenslotte wijzen diverse virologen en wetenschappers erop dat we niet onmiddellijk moeten vrezen voor een uitbraak van het ebola-epidemie in Europa zoals we die nu kennen in West-Afrika. Ze menen dat het virus bij ons veel rapper onder controle zou zijn dankzij onder andere onze goede gezondheidszorg, hygiëne, huidige gezondheidskennis, normen en waarden ten opzichte van de medische wereld. Toch belet dit niet dat er wel degelijk besmettingen zouden kunnen voorkomen en ook hierbij blijft de overlevingskansen laag. Volgens virologen en andere wetenschappers is het dus een terechte angst dat er ook in Europa en in andere continenten ebola-besmettingen kunnen opduiken als de situatie in West-Afrika niet vlug onder controle wordt gehouden.

Overzicht van de belangrijkste repatriëringen tot 3 oktober 2014

  • Eind juli 2014 liepen één arts en één assistente het ebola-virus op in Liberia en werden op 2 augustus 2014 gerepatrieerd naar het Emor University Hospital in Atlanta. De hulpverleenster kreeg het experimenteel medicijn als eerste toegediend. Later kreeg ook de arts het experimenteel medicijn. Op 21 augustus 2014 zijn de twee Amerikanen genezen verklaard.
  • Op 12 augustus 2014 overleed de Spaanse priester in het ziekenhuis van Madrid. Hij raakte besmet in Liberia en werd toen gerepatrieerd naar Spanje. Dit was het eerste Europese slachtoffer.
  • Op 14 september 2014 werden twee Nederlandse artsen geëvacueerd uit Sierra-Leone nadat ze in contact kwamen met een besmette patiënt. Na twee weken quarantaine op een geheime plaats doorgebracht te hebben, bleek het niet om het ebola-virus te gaan maar om malaria.
  • Op 18 september 2014 werd een Franse vrijwilligster van Artsen zonder Grenzen gerepatrieerd naar Frankrijk met symptomen van het ebola-virus. Ze verblijft momenteel in het ziekenhuis in Val-de-Morne.
  • Op 22 september 2014 werd een tweede Spaanse missionaris overgebracht naar Madrid in kritieke toestand. De man overleed op 25 september 2014.
  • Op 22 september 2014 werd een man uit Eindhoven overgebracht naar het ziekenhuis in Nijmwegen. De man keerde terug uit een bezoek in Sierra Leone. Ondertussen bleek de man aan malaria te lijden.
  • Op 28 september 2014 werd een Amerikaanse arts die in contact kwam met het virus in Sierra Leone overgebracht naar de verenigde Staten en verblijft er momenteel in quarantaine.
  • Op 29 september werd een Amerikaanse arts overgebracht naar de VS en in quarantaine geplaatst in Atlanta
  • Op 3 oktober werd een kinderarts die in Sierra Leona Ebola heeft opgelopen gerepatrieerd naar Frankfurt. Daar werd hij in quarantaine geplaatst. De toestand was zo kritiek de persoon niet verder vervoerd kon worden.

Al deze gerepatrieerde burgers werden ziek in de getroffen regio's en vertoonden reeds symptomen van het virus.

Op 28 september werd voor het eerst een burger in quarantaine geplaatst nadat bij hem ebola werd vastgesteld in Amerika. Deze man kreeg de ziekte nadat hij Liberia al had verlaten en zich reeds in Amerika bevond. Het is een nieuw fenomeen. Het is het eerste bekend geval van de ziekte die zich geuit heeft buiten Afrika. De man werd opgenomen in het ziekenhuis in Dallas. Hij reisde van Liberia naar de Verenigde Staten voor een familiebezoek. Waarschijnlijk liep hij de besmetting in Liberia op maar werd hij daar niet ziek. Tijdens zijn vlucht was hij niet besmettelijk. Maar nadat hij de symptomen kreeg, die oorspronkelijk verward werden met een griep, werd hij wel besmettelijk. Om die reden worden alle personen waarmee hij sedert dien in contact kwam ook in observatie geplaatst. De ziekte breekt namelijke pas 8 tot 21 dagen na besmetting uit. Het is nu afwachten om te zien of deze man nog andere personen besmet heeft. Het belangrijkste zal zijn om zo vlug mogelijk te handelen en de juiste informatie te geven teneinde verdere verspreiding van het virus te voorkomen.

Verwachtingen van het epidemie

Zowel de Wereldgezondheidsorganisatie als de Amerikaanse Centra voor Ziekte Controle en -Preventie zijn erg pessimistisch wat de evolutie van de ebola-epidemie betreft. Ze stellen dat 70% van de besmette patiënten overlijden met als gevolg dat slechts 30% de ziekte overleeft. Daarnaast wordt er een snelle groei van het aantal besmettingen verwacht, indien er geen ander beleid komt.

De Werelgezondheidsorganisatie verwachten dat er tegen november 2014 al 20.000 besmettingen zouden plaatsvinden. De Centra zijn nog pessimistischer. Zij stellen dat het aantal besmettingen tegen 20 januari 2015 tussen 550.000 en 1,4 miljoen zou kunnen oplopen.

Lees verder

© 2014 - 2017 Oceane, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ebola: de feitenEbola blijft in de herfst 2014 in het nieuws komen en het sterftecijfer blijft maar toenemen. Bij veel mensen wordt de a…
Ebola virus: diagnose, symptomen, behandeling en prognoseEbola virus: diagnose, symptomen, behandeling en prognoseHet Ebola virus, voorheen beter bekend als Ebola hemorragische koorts, is een zeldzame en dodelijke ziekte die wordt ver…
Waar komt ebola vandaanEbola is een zeldzaam virus dat bij mensen en apen een ernstige afwijking in het bloed veroorzaakt, hierdoor ontstaan ve…
Ebola: feiten over het virusEbola: feiten over het virusEbola hoor je in 2014 veel in het nieuws. De epidemie heeft zich ontzettend snel uitgebreid en er zijn al duizenden dode…
Hoe voorkom je ebola?Hoe voorkom je ebola?Ebola, het komt steeds dichterbij. Begin 2014 is er een ebola-uitbraak in West-Afrika begonnen. Met de hoeveelheid mense…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: CDC Global Health / Flickr
  • www.knack.be/nieuws/tag/ebola-7485.html
  • Deredactie/be/cm/vrtnieuws/buitenland/2.34982

Reageer op het artikel "Ebola-virus nog steeds niet onder controle"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Oceane
Laatste update: 19-07-2016
Rubriek: Nieuws uitgelicht…
Subrubriek: Mens en gezondheid
Special: Ebola
Bronnen en referenties: 3
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!