Hypotheekrenteaftrek is niet meer onbespreekbaar

Tijdens de besprekingen over bezuinigingen in dec. 2011 is gebleken dat de hypotheekrenteaftrek niet meer onbespreekbaar is en dat de toekomst wel eens veranderingen zal kunnen brengen in de mogelijkheden om de hypotheekrente af te trekken van het belastbaar inkomen. Welke mogelijkheden staan ter beschikking en wat zal het effect zijn

De hypotheekrenteaftrek

In Nederland hebben we de hoogste hypotheekschuld over de gehele wereld. Er gaan dan ook steeds meer stemmen op om de hypotheekrenteaftrek te gaan verminderen. Zo sprak Ronald Gerritse topman van de Autoriteit Financïele Markten ( AFM) bij RT L. Z over de noodzaak om de hypotheekrenteaftrek geleidelijk af te schaffen. Maar ook Klaas Knot van de Nederlandse Bank en Hans Hoogervorst lid van de VVD durven nu openlijk te spreken over de noodzaak om de hypotheekaftrek te gaan beperken als een van de bezuinigingsmaatregelen. We hebben in Nederland 644 miljard aan hypotheken uitstaan en dit is 108% van het nationaal inkomen. De renteaftrek kost de Nederlandse staat 11,4 miljard euro op jaarbasis. Wat we echter niet moeten vergeten is dat er tegenover de huizenhoge schuldenlast wel een tegenwaarde is van 1000 miljard aan waarde van de huizen. Wanneer de hypotheken worden afgelost maakt dit zowel voor huishoudens als voor banken de situatie beter beheersbaar. Rob Mulder van de Vereniging Eigen Huis geeft aan dat er geen taboe meer rust op nieuwe maatregelen mits dit de woningmarkt weer in beweging brengt. Het spreekt voor zich dat het afbouwen van de hypotheekrente niet in één klap kan gebeuren maar dat dit stapsgewijs in werking dient te worden gezet.

Welke mogelijkheden zijn er om de hypotheekrenteaftrek af te bouwen

De fiscus zou de hypotheekrenteaftrek in kleine stapjes in dertig jaar kunnen afbouwen. In dezelfde tijd kunnen dan de belastingtarieven worden aangepast want de overheid is minder geld kwijt aan de aftrek en aan het behoud van de lage huren.. Op dit moment zijn het vooral de woningbezitters die jonger zijn dan 45 jaar die er slecht voorstaan. Zij bezitten de helft van de hypotheekschuld. Voor hen is een lange periode van afbouw noodzakelijk waarbij regelmatig gekeken dient te worden naar de effecten van de maatregel op de bestedingsruimte van de huishoudens. Inflatie en loonstijgingen zullen op den lange duur de pijn dragelijker maken

Waarde van de huizen

De waardedaling van de huizen is sedert 2008 maar liefst 15 % en in 2012 zal de daling doorzetten met 3%. Er zijn hierbij wel verschillen in verschillende gebieden van het land. Toch zegt de Nederlandse Bank te beschikken over gegevens dat de overwaarde op de huizen gemiddeld 99000 per huis bedraagt. Echter de woningen die na 2005 zijn gebouwd missen deze overwaarde omdat de huizenprijzen sterk zijn gedaald.

Over welke mogelijkheden kan men nadenken om over te gaan tot vermindering van de hypotheekaftrek

We kunnen denken aan:

• Een fictief aflossingsschema
• Fictief aflossingsschema met aftopping
• De eigen woningschuld naar box 3 van de inkomstenbelasting
• Ondersteunen van aflossen
• Gedeeltelijke afschaffing renteaftrek

Een fictief aflossingsschema

Hierbij doet de fiscus alsof de woningeigenaar zijn huis in 30 jaar gaat aflossen. Elk jaar wordt de hypotheek daarom met 3,33% verlaagd waarbij de renteaftrek alleen nog geldig is over het resterende deel. Hierbij kunnen mensen vanzelfsprekend vervroegd aflossen om zo minder last te hebben van de dalende mogelijkheid van renteaftrek. De regels inzak het vervroegd aflossen moeten dan wel door de banken veranderd worden omdat er thans vaak nog een maximum geldt aan het vrij af te lossen bedrag.

Fictief aflossingsschema met aftopping

Dit lijkt een schema zoals het bovenstaande maar hier gelden extra beperkingen voor rijke mensen. Deze kunnen dan over de kleiner wordende hypotheeksom niet meer 52% aftrek toepassen maar maximaal 42%. Ook kan men de aftrek beperken tot een maximumbedrag van bijv. een half miljoen euro. Deze besparing zal de staat al snel veel geld kunnen opleveren.

De eigen woningschuld naar box 3 van de inkomstenbelasting

In dit geval zal men de renteaftrek in tien jaarlijkse stappen overhevelen naar box 3. In het eerste jaar blijft de aftrek nog voor 90% in stand en 10% gaat volgens nieuwe regels. Hierbij is dan de regel dat de hypotheekrente op 4% wordt gesteld waarover men 30% mag aftrekken. Deze regel is vrij ingewikkeld en als de Nederlandse staat van mening is dat belastingen eenvoudiger moeten worden zal dit niet de voorkeur verdienen.

Ondersteunen van aflossen

In deze variant kan de renteaftrek gehandhaafd worden maar de overheid geeft een premie op vroegtijdige aflossing. Deze premie is dan wel eenmalig en kan 5 of 10% bedragen. Hiermee wordt dan een eerste aanzet gegeven waardoor een vermindering van de renteaftrek door loopt en de overheid tenslotte een netto bezuiniging krijgt over wat langere periode. Er is immers minder hypotheekschuld ontstaan.

Gedeeltelijke afschaffing renteaftrek

De econoom Lans Bovenberg pleit voor een overgangstermijn van 27 jaar. Hierbij kan dan worden toegewerkt naar een aftrek van maximaal 20%. Men begint om in vijf jaar de maximale aftrek van 52% naar 42% te brengen en dit wordt alleen gevoeld bij de hoogste inkomens. In de volgende 22 jaar krijgen we dan een verlaging naar 20%. Hierbij kan dan tevens de vlaktaks worden ingevoerd waarbij iedereen dezelfde relatief lage tarieven in de inkomstenbelasting betaalt. Ook dit heeft natuurlijk grote gevolgen voor de sterke verlaging van de renteaftrek.

Nu Nederland aan de vooravond staat van een nieuwe bezuinigingsronde waarvan we zelfs de hoogte nog niet weten zal er in mening huishouden een discussie worden gevoerd over de hypotheekrenteaftrek. Premier Rutte heeft eind dec. 2011 aangegeven dat er door de diverse bewindslieden niet gesproken gaat worden over eventuele maatregelen alvorens de cijfers over de te bezuinigen bedragen in februari 2012 bekend worden gemaakt. Gezien vanuit de positie van de premier misschien een logische verklaring maar dit neemt niet weg dat de onrust bij de mensen in het land wel bestaat en dat het voor ons allen wel verstandig is om op de hoogte te blijven van de meningen van diverse economen en de directie van het bankwezen.