Het Einde van de Euro

Het financiële stelsel van Europa staat in november 2010 op losse schroeven. Nadat Griekenland de huishouding dusdanig niet op orde bleek te hebben dat de rest van Europa moest bijspringen is in Ierland een groot probleem geopenbaard. Eigenlijk is dit probleem vantevoren aangekondigd, ten tijde van de invoering van de euro. op 1 januari 2002. De sterkte van een munt was vroeger een neerslag van de kracht van een nationale economie.

Inhoud:

• GIPS-landen
• Speculerende bankiers
• Eurozone opheffen
• Europa laat zich niet besturen
• Banken hebben regels nodig
• De Klap, het Wankelen en de Val

GIPS-landen

Nu er reeds 8 jaar één munt voor heel Europa geldt, is de waarde van de munt een optelsom van alle economisch sterkere en zwakkere landen bij elkaar. Hierdoor zullen de sterkere landen de zwakkere landen moeten blijven helpen. Als er één of twee zwakkere landen zijn dan is dat een overzichtelijke situatie. Het eiland der Ieren stond niet bij de Europese Centrale Bank bekend als een notoir probleemgeval. Dat waren volgens de ECB de ´GIPS´-landen Griekenland, Italië, Portugal en Spanje. Nu blijkt dat Ierland extra hulp nodig heeft, kent politiek Europa een grote valkuil in de euro.

Speculerende bankiers

Oorzaak van de heisa in Ierland is de speculatieve handelswijze van banken. Daarmee is Ierland slechts een voortzetting van de slepende kredietcrisis die de wereld sinds 2008 venijnig in zijn greep houdt. Bondskanselier van Duitsland Merkel heeft gezegd dat de banken een kap -en knipbeurt nodig hebben. Waarschijnlijk doelt ze daarmee op maatregelen die het de banken verbieden om onnodige risico´s te nemen. Banken gaan er te gemakkelijk van uit dat de staat garant staat voor faillissements. De bankensector is een deel van de maatschappij dat het maatschappelijk leven zoals we dat nu kennen in gevaar brengt.

Eurozone opheffen

Momenteel wordt er gepraat over een mogelijkheid om de eurozone op te heffen en een munt in te voeren die als het ware voor Duitsland en omstreken geldt. Nederland hoort bij de satellietlanden die over een sterke financiële positie beschikken en in aanmerking komen voor deelname aan een uitgeklede versie van de euromunt, een munt waar alleen de rijkere landen aan mee mogen doen. Nederland is jarenlang nettobetaler aan de EU wat inhoudt dat Nederland jaar in jaar uit meer geld naar andere landen laat stromen dan andersom. Landen als Griekenland en Portugal zijn al jarenlang netto-ontvangers. Dat lijkt misschien wel heel genereus van Nederland maar in feite laat het zien dat Europa een verzameling is van totaal verschillende landen die bij samenvoeging elkaar problemen bezorgen.

Europa laat zich niet besturen

In de geschiedenis is het geen één organisatie gelukt om heel Europa te besturen. De Romeinen kwamen een eind. De tweede wereldoorlog had een te hoge inzet. De politieke eenheid van Europa wil hetzelfde op moreel goedgekeurde gronden als vrijheid van handel, geen binnengrenzen, één munt... Deze ogenschijnlijk goede uitgangspunten waren belangrijke dominostenen die met veel moeite overeind zijn gezet in de verschillende deelnemende landen. In het ´oude Europa´ waren er wel eens regionale financiële problemen die binnen de grenzen bleven maar binnen de huidige samenwerkingsvorm merkt heel Europa het als één land zich verslikt in de winstbelustheid die menig bankier vertoont. Als dominostenen vallen dan de financiële instituten in de landen om., aangezien we allemaal dezelfde munt en centrale bank hebben. Mooi klinkende, Europees-financiële begrippen als stabiliteitsfonds en groeipact kunnen de stenen niet overeind houden.

Banken hebben regels nodig

De Banken spelen een slechte rol in het wankelen van de euro. Doordat er teveel staatsobligaties zijn uitgegeven in de GIPS-landen en daar massaal in is geïnvesteerd riskeren veel banken een faillissement. Daar is op zich weinig mis mee, helemaal als er noodfondsen zijn om de particuliere rekeninghouders te beschermen. Echter zit het systeem zo niet in elkaar. Overheden zijn afhankelijk van wat de centrale banken besluiten en die kunnen ermee dreigen dat ze failliet gaan waardoor er een volksopstand komt omdat miljoenen mensen hun geld dan kwijt zijn. Daarom krijgen de banken steun. De politici zouden zo verstandig moeten zijn om de banken aan regels te binden zodat een bank niet failliet kan gaan. Dat is de manier waarop banken vroeger opereerden. Ze hadden geld in bewaring en speculeerden daar niet mee. Ze maakten winst op hypotheken en bedrijfsleningen en controleerden de investeringen van bedrijven nauwkeurig op risico´s. Dat is een totaal omgekeerde situatie in vergelijking met het heden waar de banken zelf uiterst speculatieve en risicovolle transacties aangaan.

De Klap, het Wankelen en de Val

De Europese Centrale Bank is zo opgebouwd dat ieder lid van de monetaire unie er mede-verantwoordelijk voor is. Als de euro wordt opgeheven dan bestaat de ECB niet meer. De euro is mede ontstaan doordat landen zoals Duitsland en Nederland hun munt aan elkaar koppelden. Dat wil zeggen dat er voor de invoering van de Euro een vaste wisselkoers was tussen de gulden en de Duitse Mark. Om dit te doen moest ook het beleid van de centrale banken precies hetzelfde zijn. De rentes gingen op precies dezelfde dag omhoog met hetzelfde procentpunt. Het was altijd al een groot probleem om landen als Italië, Portugal en Griekenland in hetzelfde tempo te laten meelopen. Men had er voor kunnen kiezen om eerst in een beperkt aantal landen de euro in te voeren. In praktische zin hadden eigenlijk Duitsland en Nederland al ruim 10 jaar één munt voor de euro werd ingevoerd. Men hoopte dat door de invoering van de Euro in alle landen tegelijk er een positief effect zou uitgaan, een grote economische impuls die het makkelijk zou maken om de financiële balans overal op orde te krijgen. Dat bleek een gedachtensspinsel. De fragiele munt kreeg met Griekenland een klap, maar Ierland doet de euro wankelen. Om een val te voorkomen moet de ECB maatregelen treffen. Zelfregulering heeft niet geholpen in de financiële branche.

naar beleggersinfo