Beleggen: economische recessie volgens Kondratieff

De Kondratieff-golven worden de laatste jaren weer vaker te voorschijn gehaald, omdat men kennelijk begint aan te voelen dat het huidige draagvlak van de welvaart wankelt. In de jaren 1980 en 1990 zaten we in de herfstperiode. Sinds 2000 is er echter economisch zwaar weer (een economische recessie) opkomst die tot 2010/2015 zal aanhouden, volgens de theorie van Kondratieff. Of zullen de economische subjecten hard werken aan een herstel en zo een recessie weten te trotseren?

Recesssie: neergaande conjunctuur

Tijdens de recessie rond 1980 begon men weer eens te kijken naar Kondratieff-golven. Toen het vanaf 1982 weer opwaarts leek te gaan verdween de golflijn weer uit het gezichtsveld. En dat gebeurde nu juist volgens de voorspelling van de golflijn zelf. Want deze golflijn toont aan dat aan het begin van een lang neergaande beweging van de conjunctuur er telkens eerst nog een opleving komt. Maar dat ontpopt zich in een schijnherstel.

Cyclus van Kondratieff

De cyclus van Kondratieff werd op grond van vaststaande historische gegevens afgebeeld sinds 1790 en gebaseerd op de investeringen en noodzakelijke vernieuwingen van de industrie alsmede de grondstofprijzen en de daarmee gelieerde groothandelsprijzen. Dat levert met tussenpozen van vijftig tot zestig jaar tussen onderling de hoogte- dan wel de laagtepunten, historisch telkens hetzelfde beeld op.

Kondratieff-stelling toegepast op de werkelijkheid: het loslaten van de dollar aan het goud

De ombuiging komt aan het begin van de jaren 1970 met het loslaten van de dollar aan het goud, deze band wordt ingeruild tegen een papieren waarde (SDR's - speciale trekkingsrechten). Dit heeft tot onzekerheid op de valutamarkten geleid, die een belangrijke indicator van de financiële markten en een gedeelte van de economie is geworden. Ook was er de oliecrisis (1973) en een scherp oplopende inflatie. Voorts kon een snel stijgende werkloosheid worden waargenomen. De reële economische groei stagneerde, de schulden van de landen in de wereld liepen enorm uit de hand als gevolg van een onverantwoord uitgaven beleid.

Overheidsbesparingen en daling olieprijzen

Er kwam weer ontspanning in de wereldeconomie door overheidsbesparingen en daling van de olieprijzen waarop de grondstof prijzen en de rente volgden. Dat is de economische groei en relatieve rust op de financiële markten in de jaren 1980 en 1990.

Sanering van de schuldenlast

Sinds 2000 is men bezig met een complete sanering van de schuldenlast. Wereldwijd bedraagt deze zo'n 43.000 miljard dollar. De westerse verzorgingsstaat zal moeten worden afgebouwd. Dit vergt aanpassing van uitkeringen en subsidies. Er zullen veel verwachtingen bij de babyboomers inzake de oudedag- en pensioenvoorziening niet uitkomen. Een algehele inkrimping is niet meer te vermijden. De sociale en maatschappelijke orde kan ontregeld raken wat kan uitlopen op een grote oorlog (trog- of dieptepuntoorlog).

Psychologische verklaring Kondratieff-cyclus

De psychologische verklaring luidt als volgt: als het slecht gaat in de economie, weten de economische subjecten dat je hard moet aanpakken. Hierdoor zal de economie een opleving ondergaan. Maar hoe beter het met de economie gaat, des te minder zullen de economische subjecten bereid zijn om een steentje bij te dragen; zij gaan eisen stellen zonder daarvoor een extra inspanning te willen inleveren. En dan zegt de economie op enig moment: zoek het maar uit en doe het zelf.

Meer informatie is te vinden in mijn special Analyse van aandelen.

Lees verder

• Economie: groei en conjunctuur / het Harrod-Domargroeimodel
• Beleggen: risico versus rendement
• Beleggen: stadiumtheorie (cyclus analyse)
• Beleggen: waarin kan men beleggen?
• Beleggers medeschuldig in fraudezaak Madoff? - Joodse visie