Economische Zaken wil benzineprijs beter vergelijkbaar maken

Het ministerie van Economische Zaken vindt dat de benzineprijzen van de diverse tankstations beter te vinden moeten kunnen zijn. Dat zou de benzineprijs namelijk beter vergelijkbaar kunnen maken voor de consument. Dit is een opmerkelijk pleidooi van minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken, zeker omdat de achterliggende gedachte is dat de prijsverschillen tussen benzinestations langs snelwegen en in de omliggende steden en dorpen hoog zijn. Dat is het paard achter de wagen spannen.

Prijsverschillen benzinestations

Volgens het ministerie van Economische Zaken zijn de prijsverschillen tussen de tankstations op het hoofdwegennet en die op het onderliggende wegennet het grootst in vergelijking met onze buurlanden. Het gaat hier om een gemiddeld prijsverschil van 4,6 cent per liter. Met het vergelijkbaar maken van de prijzen wil de minister de concurrentie aanwakkeren. De meeste autorijders weten echter al dat die verschillen bestaan. Op sommige plaatsen zijn de verschillen zelfs 9 cent of meer. Bij Q8 en Shell op de A9 bij Amstelveen zijn de benzineprijzen bijvoorbeeld 9 cent hoger dan bij twee bemande Shell tankstations in Amsterdam Zuidoost, even verderop langs de A9. De autorijder heeft volledige keuzevrijheid om naar een tankstation te rijden.

Hoogte en totstandkoming benzineprijzen

De minister haalt een rapport aan van Ecorys, "Hoogte en totstandkoming van benzineprijzen" (25 juni 2009), dat is uitgevoerd in opdracht van haar. De minister is kennelijk zeer selectief in haar conclusie. Want dezelfde auteurs van het rapport schrijven in het blad Economische Statistische Berichten (ESB) van 2 oktober 2009 een artikel met als titel "Benzineprijs in Nederland niet te hoog." Volgens de schrijvers is de ophef die er de afgelopen jaren is ontstaan over de al dan niet te hoge benzineprijzen onterecht. De kale benzineprijzen zijn in Nederland namelijk redelijk vergelijkbaar met die in de ons omringende landen. Voor het onderzoek werd gekeken naar Euro95 benzine in België, Duitsland en Frankrijk.

Accijnzen in Nederland één van de hoogste in Europa

Het Ecorys-onderzoek keek dus naar de kale benzineprijzen, dus de prijs van benzine exclusief accijnzen, belastingen en andere heffingen. Ook is er alleen gekeken naar bemande tankstations vanwege de andere kostenstructuur van onbemande tankstations. Volgens het onderzoek liggen de pompprijzen van Euro95 langs Nederlandse snelwegen ongeveer 10 cent hoger in vergelijking met België, Duitsland en Frankrijk. Bij de pompprijzen op het onderliggende wegennet is het verschil gemiddeld 8 cent in vergelijking met België, Duitsland en Frankrijk. Het verschil wordt met name verklaard door de hoogte van de accijnzen. Die liggen in Nederland namelijk 5 cent hoger dan in Duitsland, 8 cent hoger dan in Frankrijk en 10 cent hoger dan in België. Daarnaast wordt er nog BTW geheven over de kale benzineprijs plus heffingen. Omdat deze twee tezamen hoger zijn in Nederland, is ook nog eens het BTW-bedrag hoger. Dit laat onverlet dat het BTW-percentage in België 21% is, in Duitsland is die 19% en in Frankrijk 19,6%.

Overheid profiteert het meeste van de verkoop van benzine

In het artikel Ontleding van de brandstofprijzen bij het tankstation is te lezen dat sinds 1 januari 2009 de accijns op elke liter benzine 70,6 cent is, daarbovenop komt dan nog de BTW. Gemiddeld bestaat de benzineprijs aan de pomp dus voor meer dan tweederde uit accijnzen en BTW. Daar valt die 4,6 cent waar de minister het over heeft bij in het niet. De onderzoekers van Ecorys denken dat de factoren die in andere landen een drukkend effect op de prijs hebben niet eenvoudig door beleid is af te dwingen in Nederland. En toch wil de minister dat de pomphouders en de oliemaatschappijen de prijsverschillen aanpakken. Daarmee begeeft de minister zich op hetzelfde pad als degenen die bij de winsten van oliemaatschappijen meteen wijzen naar de hoge olie- en benzineprijzen. De overheid verdient echter het meeste aan de oliewinning en de verkoop van benzine.

Meer over energie, olie en oliemaatschappijen in de specials "Energiezekerheid en Peak Oil" en "Energie."